veşartin

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Tewandina lêkera veşartin
RP.
Niha
Yekjimar Pirrjimar
ez vedişêrim em vedişêrin
tu vedişêrî hûn vedişêrin
ew vedişêre ew vedişêrin
Ji bo hemû formên din:
1rightarrow.png Tewandin:veşartin
Pisîkekê xwe veşartiye.

lêkera xwerû, gerguhêz
navdêr,

Wate[biguherîne]

  1. Berşê kirin, ji ber çavan hinda kirin, danîn cihekî wisa ku neyê dîtin, nepenî kirin, nihînî kirin.
  2. Nepenî.
  3. binax kirina mirî ya

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Tewîn[biguherîne]

ve-şêr-

Ji[biguherîne]

ve- + şartin, ji proto-hindûewropî * ḱel- (veşartin), proto-hindûewropî *ser- (*ḱ-ya proto-hindûewropî di proto-aryayî dibe s/ş û *l jî bi giştî dibe r), hevreha avestayî ser- (penageh, stargeh), pehlewî û parsî s'rw'r (kum, zirx), hewramî şaray (> -şar-), soranî شاردنه‌وه / şardinewe û حه‌شار / heşar, sanskrîtî şárman, rusî шлем (şlêm), latînî celare, îriya kevn celim, almaniya kevn helan, almanî Helm, inglîzî helmet, gotî huljan... Bo peyveke din jî ku tê de s ya proto-aryayî di kurdî de dibe ş binere: şarandin.

Çavkanî: Cheung, r. 335-6 (ku herdu peyvên soranî, ya hewramî û yên din dide lê ya kurmancî ji bîr kiriye)

"şar" bi rastî jî maneya "veşartin"ê, "niximandin"ê dide lê di kurmancî de wisa serbixwe nayê bikaranîn.

Herçi "beşartin" e, ew formeke dejenerebûyî ya ji "veşartin"...ê ye. Di kurdî de gelek caran "b" û "v" bi hev diguherin: "xirab > xirav", "bûn > vûn", "ba" ya kurmancî û "va" ya kirdkî/zazakî. Tiştekî balkêş e ku bi giştî "b" dibe "v" û ne "v" dibe "b". Lê di "veşartin > beşartin"ê de bi rastî jî "v" bûye "b", ne "b" bûye "v" ji ber ku di kurmancî de pêşqertafeke lêkerî ya wek "be-" nîne (em nabêjin "*bebûn, *bekirin, *begotin") lê "ve-" heye ("vebûn, vekirin, vegotin")...

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Çendekê taqet didêrim
Bim xubar bedrê veşêrim
Ger ji çehvan ez biwêrim
(Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

[biguherîne]

Werger[biguherîne]