kurd

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search
1rightarrow.png Binêre herwiha: Kurd

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /kʊɾd/
  • Jihevqetandin: kurd

Navdêr[biguherîne]

Zayendên mê û nêr ên binavkirî
Rewş Mê (yj.) Nêr (yj.) Mê û nêr (pj.)
Navkî kurd  kurd  kurd 
Îzafe kurda  kurdê  kurdên 
Çemandî kurdê  kurdî  kurdan 
Nîşandera çemandî   kurdê    kurdî  wan  kurdan 
Bangkirin kurdê  kurdo  kurdino 
Zayendên mê û nêr ên nebinavkirî
Rewş Mê (yj.) Nêr (yj.) Mê û nêr (pj.)
Navkî kurdek  kurdek  kurdin 
Îzafe kurdeke  kurdekî  kurdine 
Çemandî kurdekê  kurdekî  kurdinan 
Di Wikipediyayê de nivîsek li ser kurd heye.

kurd mê û nêr

  1. Neteweyê serekîKurdistanê.
  2. Kesên kurdîziman, kesên zimanê wan ê yekem kurdî ye.
  3. Kurdistanî, kesên ji neteweyê serekîKurdistanê.

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Şêxim, tu dizanî ev Cizîr e
    Têk da kubera û kurd e mîr e
    ihsan bike perdeyê hilîne
    (Mem û Zîn ~1692, Ehmedê Xanî)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Lêker:

Navdêr:

Rengdêr:

[biguherîne]

Ji[biguherîne]

Wek navê piraniya miletan, etîmolojiya peyva "kurd" jî ne bi temamî zelal e. Gelek caran eynî nav li du yan çend komên etnîkî hatiye kirin. Bo nimûne kurmanc/kirmanc ji zaravaya xwe re dibêjin "kurmancî/kirmancî" û ji dêrsimiyan re dibêjin "zaza". Lê dêrsimiyên zaza ji xwe re dibêjin "kirmanc" û ji kurmancan re dibêjin "kirdas"! Rûsî ji almanan re dibêjin "nêmêts" lê ereb ji awistriyan re dibêjin "nemsayî" ku eynî peyv e!

Wisa diyar e ku peyva "kurd" gelek kevn e: di pehlewî de wek "kurt/kwrt" hatiye nivîsîn, di sûmerî de "kerde", di aramî de "qerdu", di yûnaniya kevn de "kyrtî"... Lê ne diyar e ka mebesta wan peyvan gelê kurd yê niha ye yan jî na. Lê taliyê jî ne diyar e ka maneya wê peyvê çi ye. Lê belkî ji peyva "kur" (çiya) ya sûmerî be ji ber ku sûmeriyan ji miletên di ser xwe re yên li joriya Mezopotamyayê re, li deverên çiyayî, digot "karda".

Belkî ji zimanên îranî ji aramî ji sûmerî be.

Têkilî[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]