çira

 Herwiha binêre: Çira

Kurmancî

Bilêvkirin

• (Navdêr) IPA^(kilîd): /t͡ʃɘˈɾɑː/, چرا /

• Deng (Bidlîs):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• (Cînav) IPA^(kilîd): /ˈ't͡ʃʰɘrɑː/, چڕا /

• Deng (Bidlîs):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

Navdêr

du çira di destan de

çira m

1. tişta/ê ku ronahiyê dide
   (wek lampe yan find anku mûm), şemalk
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Ji wêjeya klasîk

• ~ 1720, Mela Hisênê Bateyî, Mewlûda Kurdî:

  Gazî ket îxwan û hilbêtin çira
  Bête xwendin Mewlûda xeyr-ul wera

Tewandin

Tewandina çira

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	çira	çira
Îzafe	çiraya	çirayên
Çemandî	çirayê	çirayan
Nîşandera çem.	wê çirayê	wan çirayan
Bangkirin	çirayê	çirayino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	çirayek	çirayin
Îzafe	çirayeke	çirayine
Çemandî	çirayekê	çirayinan

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: چرا

Formên alternatîv

• çirax (di bin tesîra farisî de)

Jê

• bêçira
• bêçirayî
• çiradank
• çirayî

Etîmolojî

Hevreha soranî چرا (çira), farisî چراغ (çeraẍ, çiraẍ) û pehlewî çirak, ji zimanên îranî, belkî têkilî peyva çirisîn. çırağ ya tirkî, ճրագ (črag) ya ermenî, ܫܪܓܐ (şiraẍa) ya aramî, ჩირაღდანი (čiraɣdani) ya gurcî û سراج (sirac) ya erebî ji zimanên îranî hatine wergirtin.

Werger

• Almanî: Fackel → de m, subaltern → de, Kerze → de m, Lehrling → de m, ^?Azubi → de, ^?ungelernter Arbeiter
• Çekî: pochodeň → cs m
• Çînî: 薪火 (xīnhuǒ), 火炬 (huǒjù)
• Erebî: مِشْعَل (míşẍel), ^?السنیج, ^?الشمامة, ^?القراط, ^?المشكاة, ^?النبراس, ^?مصباح → ar
• Farisî: ^?چراغ → fa, ^?لامپ → fa
• Fînî: soihtu → fi
• Fransî: torche → fr m
• Gurcî: ჩირაღდანი (čirağdani)
• Holendî: toorts → nl, fakkel → nl
• Îbranî: אבוקה (avukah)
• Îngilîzî: torch → en, brilliant → en, candle → en, lamp → en, flambeau → en, lunt → en, ^?cresset → en, ^?flashing → en, ^?pinup → en, ^?beacon → en, ^?kindling wood, ^?torch light → en, ^?torchlight → en
• Îtalî: fiaccola → it m, torcia → it m
• Japonî: 松明 → ja (たいまつ, táimatsu)
• Koreyî: 횃불 (hwaetbul)
• Latînî: fax → la m, taeda m
• Mecarî: fáklya → hu
• Polonî: pochodnia → pl m
• Portugalî: tocha → pt m
• Rusî: факел → ru m (fakel)
• Sirboxirwatî: baklja → sh m, plamnik m, plamenik → sh m
• Slovenî: bakla → sl m
• Tirkî: meşale → tr, çıra → tr, çırağ → tr, çırak → tr, ^?fener → tr, ^?kandil → tr, ^?neden → tr, ^?niçin → tr, ^?niye → tr

Cînav

çira

1. çima, bo çi, ji ber çi,
   sebeb çi ye ku
   • 1996, Sîma Semend, Xezal, Weşanên Nûdem:

     - Karê, tu çira wisan î? Ma diya te û bavê te nahêlin?

Formên alternatîv

• çire

Etîmolojî

ji + çi + ra (re), hevreha farisî چرا (çiřa), pehlewî çim ray, ji zimanên îranî. Ji eynî rehî: çima

Anagram

• riça