der

Ji Wiktionary
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurdî[biguherîne]

1. derve, ne hindirr[biguherîne]

hoker

Di derî/dergehî re mirov dikare biçe derê yan ji der'ê bê malê.
Wate[biguherîne]
  1. ne hindirr, ne tê ve, ne tê de, ne di jûr ve
Herwiha[biguherîne]
Bi alfabeyên din[biguherîne]
Bikaranîn[biguherîne]
  • der(ê): Dixwazim ji malê biçim der(ê).
  • ji der(ê): Em ji der(ê) hatin hindirr ji ber ku baranê dest pê kir.
  • li der(ê): Wisa germ e ku divê em li der(ê) binivin.
[biguherîne]
Ji[biguherîne]

hevreha soranî ده‌ر (der), zazakî teber, ji proto-hindûewropî *dʰwer- (derî, dergeh, der, derve). Bide ber latînî foris (derî, dergeh) û forās (der, derve), herdu ji proto-hindûewropî *dʰwer-. در (der: derî, dergeh) ya farisî hevreha vê ye lê در (der) bi maneya "di ... de" ne ji eynî rehî ye lê hevreha "di (tê de) ya kurdî ye û herdu ji proto-hindûewropî *enter- in, binere hindirr. Bo ketina "-er" ji kurdî hemberî farisî bide ber dot (farisî doxter), ma-k (farisî mader), bira (farisî birader), pis (farisî piser)...

[biguherîne]
Werger[biguherîne]





2. cih, dever, war[biguherîne]

navdêr,

Ev der meydana navenda bajarekî ye.
Wate[biguherîne]
  1. cih, , war, geh, dever, herêm, navçe:
    Li kû derê? (li çi cihî)
    Li vê derê (li vî cihî)
Herwiha[biguherîne]
Bi alfabeyên din[biguherîne]
Ji[biguherîne]

Peyva "der/dir" bi maneya "cih" di zaravayên din yên kurdî û di zimanên din yên îranî yên ne cîranî ermenî de peyda nabe loma ihtimalen ew ji ermenî տեղ (xwandin: bi ermeniya rojava deł, ermeniya kevn teł, ermeniya rojhilat teġ). L/R di kurdî de dikarin bi hev diguherin. Balkêş e ku peyva tirkî yer (cih) û hevrehên wê yên zimanên din yên tûranî jî (devokên teterî cer û tur) jî nêzîkî der ya kurdî ne. Loma eger "der" ne ji ermenî be, ew dikare ji zimanekî tirkîkî be lê ihtimala ku ji ermenî be gelekî mezintir e. Herwiha di erebî de jî peyva دار (dar) bi maneya "war, welat, der, dever" heye lê ihtimala ku "der"a kurdî ji wê be ew jî kêm e.

[biguherîne]
Gotinên pêşiyan[biguherîne]
Werger[biguherîne]





3. derdorên malê[biguherîne]

navdêr, nêr

derê malekê
Wate[biguherîne]
  1. dermal, derdorên malekê yan avahiyekî:
    Em li derê malê bi gogê dilîzin.
Ji[biguherîne]

Binere "der" (1)

4. derî, dergeh[biguherîne]

navdêr, nêr

Wate[biguherîne]
  1. derî, dergeh:
    Derê mala me vekirî bû.
Ji[biguherîne]

Binere "der" (1)