der

Kurdî

1. derve, ne hindirr

hoker

Di derî/dergehî re mirov dikare biçe derê yan ji der'ê bê malê.

Wate

1. ne hindirr, ne tê ve, ne tê de, ne di jûr ve

Herwiha

• derve

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: ده‌ر

Bikaranîn

• der(ê): Dixwazim ji malê biçim der(ê).
• ji der(ê): Em ji der(ê) hatin hindirr ji ber ku baranê dest pê kir.
• li der(ê): Wisa germ e ku divê em li der(ê) binivin.

Jê

• derekî
• dergeh
• derî
• dermal
• derve
• derveyî

Ji

hevreha soranî ده‌ر (der), zazakî teber, ji proto-hindûewropî *dʰwer- (derî, dergeh, der, derve). Bide ber latînî foris (derî, dergeh) û forās (der, derve), herdu ji proto-hindûewropî *dʰwer-. در (der: derî, dergeh) ya farisî hevreha vê ye lê در (der) bi maneya "di ... de" ne ji eynî rehî ye lê hevreha "di (tê de) ya kurdî ye û herdu ji proto-hindûewropî *enter- in, binere hindirr. Bo ketina "-er" ji kurdî hemberî farisî bide ber dot (farisî doxter), ma-k (farisî mader), bira (farisî birader), pis (farisî piser)...

Jê

• deranîn
• derçûn
• derekî
• derê
• dergeh
• derî
• derketin
• derve
• derxistin

Werger

elmanî: äußerlich (de), draußen (de) erebî: خارج (xaric) inglîzî: out, outside (en), inglîziya kevn: butan (ang), buton (ang) bulgarî: навън (bg), навънка (bg) çînî: 以外 (zh) danmarkî: udenfor (da) spanî: fuera (es) esperantoyî: ekstere (eo) farisî: خارج (xaric) fînî: ulos, (li derê) ulkona, (ji derê) ulkoa frensî: dehors frîsî: bûten (fy) îzlendî: utan (is), úti (is) îtalî: fuori (it)

holendî: buiten (nl), daarbuiten (nl), uiterlijk (nl) norwecî: utenfor (no) oksîtanî: defòra (oc) papyamentoyî: pafó (pap), pafór (pap), pafor (pap) portugalî: fora (pt), de fora (pt) swêdî: ute (sv) swahîlî: nje (sw) tirkî: dışarı zuluyî: phandle (zu)

2. cih, dever, war

navdêr, mê

Ev der meydana navenda bajarekî ye.

Wate

1. cih, cî, war, geh, dever, herêm, navçe:
   Li kû derê? (li çi cihî)
   Li vê derê (li vî cihî)

Herwiha

• dir

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: ده‌ر

Ji

Peyva "der/dir" bi maneya "cih" di zaravayên din yên kurdî û di zimanên din yên îranî yên ne cîranî ermenî de peyda nabe loma ihtimalen ew ji ermenî տեղ (xwandin: bi ermeniya rojava deł, ermeniya kevn teł, ermeniya rojhilat teġ). L/R di kurdî de dikarin bi hev diguherin. Balkêş e ku peyva tirkî yer (cih) û hevrehên wê yên zimanên din yên tûranî jî (devokên teterî cer û tur) jî nêzîkî der ya kurdî ne. Loma eger "der" ne ji ermenî be, ew dikare ji zimanekî tirkîkî be lê ihtimala ku ji ermenî be gelekî mezintir e. Herwiha di erebî de jî peyva دار (dar) bi maneya "war, welat, der, dever" heye lê ihtimala ku "der"a kurdî ji wê be ew jî kêm e.

Jê

• here
• hire
• êre (soranî)
• îre (feylî)
• kur (kû derê)
• vir (vê derê)
• vira (van deran)
• wir (wê derê)
• vira (wan deran)

Werger

belûçî: ہند (hend) çekî: místo (cs) elmanî: Platz, Stelle, Ort, Position erebî: مكان (mekan) ermenî: տեղ (teġ) inglîzî: place (en), location (en), spot (en), field (en), site (en), venue (en) bretonî: lec’h (br), le (br) hindî: जगह (cegeh) îbranî: מקום (mekom) katalanî: espai (ca), lloc (ca), lloc (ca) kornî: le (kw) danmarkî: plads (da), sted (da) spanî: lugar (es) nêr, sitio (es) nêr ferî: stað (fo) fînî: paikka, alue, seutu

frensî: lieu, endroit, place weylsîlle (cy) îdoyî: loko (io) îtalî: luogo (it) latînî: locus (la) norwecî: plass (no) oksîtanî: lòc (oc), luòc (oc) farisî: مکان (fa) (mekan), جا (fa) (ca) peştûyî: ځای (zay) polonî: miejsce (pl), miejscowość (pl) portugalî: local (pt), lugar (pt), paragem (pt), sítio (pt) romanî: loc (ro) rusî: место (ru) soranî: جێگه (cêge), شوێن tirkî: yer, mekan, mesken urdûyî: جگہ (cegeh)

3. derdorên malê

navdêr, nêr

derê malekê

Wate

1. dermal, derdorên malekê yan avahiyekî:
   Em li derê malê bi gogê dilîzin.

Ji

Binere "der" (1)

4. derî, dergeh

navdêr, nêr

Wate

1. derî, dergeh:
   Derê mala me vekirî bû.

Ji

Binere "der" (1)