lîstik

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî lîstik  lîstik 
Îzafe lîstika  lîstikên 
Çemandî lîstikê  lîstikan 
Nîşandera çemandî   lîstikê  wan  lîstikan 
Bangkirin lîstikê  lîstikino 
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî lîstikek  lîstikin 
Îzafe lîstikeke  lîstikine 
Çemandî lîstikekê  lîstikinan 
lîstika bi karteyan

lîstik

  1. tişta/ê bo xweşiyê tê kirin
  2. tişta ku pê dileyîzin.
  3. tişta/ê ne jidil anku cidî

Herwiha[biguherîne]

Hevwate[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Lêkera wê bi giştî lîstin e (bi devokî: leyîstin, lehîstin, leyizîn). Rehê dema niha û ya bê -lîz- e: Ez di-lîz-im, tu di-lîz-î, ew dilîze (devokî dîsa: -leyîz- yan -lehîz-). Wek navdêr bi maneya "game" yan inglîzî, "لعب" (le'b) ya erebî, "oyun" ya tirkî û "بازی" (bazî) ya farisî herî zêde di zimanê nivîskî de lîstik (kêmtir: leyistik, lîsk, leyizok) tên bikaranîn. LÎSTOK carinan bi heman maneyê û hin car jî bi wateya pêlîstok anku amûrên ku mirov (bi taybetî zarok) pê dilîzin hatiye xebitandin (ing. "toy", tirkî "oyuncak", farisî "بازیچه" (bazîçe) û erebî "لعبة" (lu'be).

Herwiha bi taybetî li Başûrê Kurdistanê peyva "yarî" bi maneya "lîstik", "yarîk" bi wateya "pêlîstok" û "yarî kirin" wek sînonîma "lîstin"ê tên bikaranîn. Ew ji peyva "yar" in ku berê ji bilî maneya "dilber, berdilî, destgirtî, evîndar" herwiha wateya "heval" jî dida anku "yarî": tiştên ku heval bi hev re dikin.

Di peyvên hevdanî/hevedudanî de carinan "-bazî" ya ji farisî tê xebitandin lê bi giştî ne bi maneya lîstinê zarokan: cambazî, şûrbazî, rimbazî, sihirbazî...

Di kurdî de herwiha paşbendika "-anê" bi wateya "lîstik"ê tê bikaranîn: "bûkokanê" (lîstika bi bûkokan anku bûkên lastîkî), tebelanê (lîstika bi tebelan anku gogên mermerî), "şûranê" (lîstika bi şûran)...

Lîstik û lîstin dikarin hem bo xwemijûlkirinên zarokan û hem jî spor û werzişê jî werin bikaranîn. Lê baştir e ku ew bo berhemên tiyatroyê û sînemayê neyên xebitandin. Bo van "şano, piyes" bikêrhatîtir in.

Ji[biguherîne]

lîst + -ik

[biguherîne]

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Dinê mehd e û mehlok e
Weku lebe û leyzok e
Çi zanin tifl û zarok e
(Feqiyê Teyran ~1620, Feqiyê Teyran)

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]