kîmya

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî kîmya kîmya
Îzafe kîmyaya kîmyayên
Çemandî kîmya kîmyayan
Nîşandera çemandî kîmya wan kîmyayan
Bangkirin kîmya kîmyayino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî kîmyayek kîmyayin
Îzafe kîmyayeke kîmyayine
Çemandî kîmyayekê kîmyayinan
Çend şûşeyên bi madeyên kîmyayî.

kîmya

  1. Zanista ku lêkolînan li çêbûn û taybetmendiyên madeyan dike.
    Ez bi kîmyayê gelek yê zîrekm.
  2. kîmya çandinê, madeke bu çandinê têt bikaranîn da ku zîka şîn bibe u bi taybetî li nav baxçên mal de
    Dê çawan kîmyayê bu baxçê xwe peyda kem?

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Mîrê ko bi navê Mîrza ye
    Mehda nezera wî kîmya ye
    Qelbê di zexel dikit bilorî
    (Mem û Zîn ~1692, Ehmedê Xanî)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Bi rêya erebî كِيمِيَاء(kīmiyāʾ), ji yûnanî χυμεία (chymeía) ji χύμα (xûma: şilî, avî, ruhnî) ji χέω (xêo: rêtin, rijandin. Heman peyv ketiye piraniya zimanên dinyayê: aramî ܟܝܡܝܐ‎ (kîmiya), ermenî քիմիա (kʿimia) (k'îmiya), îbranî כימיה‎ (kîmya / xîmya), rusî химия (ximija) (xîmiya), îtalî chimica, fransî chimie, spanî química, inglîzî chemistry. Formên şîmî / şîmya - ku mirov ji kurdên Rojhilata Kurdistanê dibihîze - bi rêya farisî شیمی(şîmî) ji fransî chimie ne.

Werger[biguherîne]