bûn

Ji Wiktionary

Tabloya Naverokê 1 Kurdî 1.1 Wate 1.2 Dema niho 1.2.1 Statîk 1.2.2 Dînamîk 1.3 Ji 1.4 Jê 1.5 Wergerr

[biguherîne] Kurdî

lêker
navdêr, mê

[biguherîne] Wate

1. rewşa berdewam ya kesekî yan tiştekî diyar dike:
   Ez kurd im.
   Tu kî yî?
   Ew mamoste bû?
2. guherrîna rewşê diyar dike:
   Ew kengî bû mamoste?
3. welidîn, ji dayik bûn:
   Kurrê te kengî bûye?

[biguherîne] Dema niho

[biguherîne] Statîk

1. Piştî dengdarekê: Dema peyva berî wê bi tîpek dengdar bi dawî tê:

• Ez ... im
• Tu ... î
• Ew ... e

• Em ... in
• Hûn ... in
• Ew ... in

Nimûne:

• Ez Azad im.
• Tu heval î.
• Ew cîran e.
• Em kurd in.
• Hûn baş in?
• Ew şivan in.

2. Piştî dengderekê: Dema peyva berî wê bi tîpek dengder bi dawî tê:

• Ez ... me
• Tu ... yî
• Ew ... ye

• Em ... ne
• Hûn ... ne
• Ew ... ne

Nimûne:

• Ez ne mamoste me.
• Tu hêja yî.
• Ew kî ye?
• Em gundî ne.
• Hûn ji kû ne?
• Ew çi ne?

[biguherîne] Dînamîk

1. berî peyva serekî:

• Ez dibim ...
• Tu dibî ...
• Ew dibe ...

• Em dibin ...
• Hûn dibin ...
• Ew dibin ...

Nimûne:

• Ez dibim mamoste.
• Tu dibî mamoste.
• Ew dibe mamoste.
• Em dibin mamoste.
• Hûn dibin mamoste.
• Ew dibin mamoste.

2. Li dû peyva serekî:

• Ez ... dibim
• Tu ... dibî
• Ew ... dibe

• Em ... dibin
• Hûn .... dibin
• Ew ... dibin

Nimûne:

• Ez mezin dibim
• Tu mezin dibî
• Ew mezin dibe
• Em mezin dibin
• Hûn mezin dibin
• Ew mezin dibin

[biguherîne] Ji

• proto-hindûewropî: *b^heu- ("bûn")
• proto-aryayî:*bau- ("bûn")

avestayî: baw- ("bûn")

farisiya kevn: bav- ("bûn")

parsî: bw- ("bûn")

pehlewî: bw- ("bûn")

somalî: bw- ("bûn")

farisî: būdan / bāš- ("bûn")

talîşî: be- ("bûn")

kurmancî: bûn / -b- ("bûn")

soranî: bûn / -be- ("bûn")

hewramî: biyay- / b- ("bûn") ^{alfabeya arî}

zazakî: biyayen / ben- ("bûn")...

sanskrîtî: bhav- ("bûn")

yewnanî: phu ("bûn")

latînî: fui ("bûn")

inglîzî: be ("bûn")...

Çavkanî: Cheung p.17, Watkins p.11, Etymonline | Pokorny: 146 f.

[biguherîne] Jê

ba (3) be bêt (2) biba bibam bibama biban bibana bibayî bibe bibim bibin bibit bibitin bibîn bibît bibîtin bit bitin bît

bû bûbe bûbim bûbin bûbit bûbî bûbît bûbû bûbûm bûbûn bûbûyî bûm bûne bûye bûyî bûyne

dibe (1) dibê (2) dibim (1) dibit (1) dibitin (1) dibîn dibît (1) dibîtin (1) dibû dibûm dibûme dibûn dibûne dibûye dibûyî

[biguherîne] Wergerr

1. rewşa berdewam:

interlingua: esser (Ia), ser (Ia) afrîkansî: wees (af) elmanî: sein (de) inglîzî: to be (en), to become inglîziya kevn: beon (ang), wesan (ang) bretonî: bezañ (br) bulgarî: съм (bg) katalanî: ser (ca), ésser (ca) estar (ca) çînî: 是 (zh) danmarkî: være (da) spanî: ser (es), estar (es) esperantoyî: esti (eo) fînî: olla (fi) frensî: être frîsî: syn (fy), wêze (fy) ferî: vera (fo) gurcî: ყოფნა (ka) yewnanî: είμαι (el) gujaratî: હોવું (gu) hindî: होना (hi) mecarî: lenni (hu)

îzlendî: vera (is) îtalî: essere (it), stare (it) japonî: だ (ja) (1), です (ja) (1), いる (ja) (2), ある (ja) (2) kurdî: bûn (ku) latînî: esse (la) norwecî: være (no) holendî: zijn (nl), wezen (nl) papyamentoyî: ta (pap) polonî: być (pl) portugalî: Şablon:i ser (pt) romanî: fi (ro) rusî: быть (ru) sirananî: de (srn) swêdî: vara (sv) çekî: být (cs) tirkî: olmak (tr) ekspreso: esen

2. rewşa guherrbar:

afrîkansî: raak (af), word (af) elmanî: werden (de) inglîzî: to become (en) danmarkî: blive (da) spanî: hacerse (es) esperantoyî: iĝi (eo) ferî: gerast (fo), verða (fo) fînî: tulla joksikin (fi) frensî: devenir frîsî: wurde (fy) gaelîka skotî: fàs (gd) Şablon:igs-gls: esce (igs-gls) mecarî: lesz (hu) îdoyî: divenar (io)

îzlendî: verða (is) îtalî: diventare (it) malezî: jadi (ms) holendî: raken (nl), worden (nl) norwecî: bli (no) papyamentoyî: bira (pap) polonî: zostać (pl), stawać się (pl) portugalî: acontecer (pt), futuro (pt) romanî: deveni (ro) sirananî: kon (srn), tron (srn) swêdî: bli (sv), bliva (sv) tagalogî: nagíing (tl) tirkî: olmak (tr)

3. welidîn, ji dayik bûn:

fînî: syntyä

inglîzî: to be born