ala

Ji Wiktionary
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurdî[biguherîne]

alaya Kurdistanê anku Alaya Rengîn

1. rengên welatekî[biguherîne]

navdêr,

Wate[biguherîne]

  1. perçem, elem,
    sembola welatekî yan jî yekîneyek din ya siyasî
    (bi taybetî wek parçeyek cil ya ji çend rengan û carine ji nexşan pêkhatî):
    Alaya Kurdistanê ji jor ve sor, spî û kesk e û di navê de jî rojek zer heye.

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Hevwate[biguherîne]

Ji[biguherîne]

hevreha soranî ئاڵا (ała), farisî علم ('elem), hemû ji erebî علم ('elem: ala; nîşan, îşaret), têkilî elamet. Bo hin peyvên din jî ku tê de "'e-" ya erebî (eyn + e) di kurdî de dibe "a-" binere "alif, aqil". Bo ketina M ji dawiyê bide ber kurmancî "zik" û farisî şikem.

Etîmolojiyeke din ya ihtimal dikare "ala/ela" (rengîn) ya ji tirkî be. Herwiha dikare were texmînkirin ku ji erebî اعلاء (e'lai: bilindtir, berztir, balatir) be ku forma berhevdanê ji rengdêra عالي ('alî: bilind, berz, bala) ye. Têkiliya peyva "ala" bi "al/alî" (rex, teref, hêl) ya kurdî ve nîne, ew etîmolojiya gelêrî ye ji ber ku bi "-a" di kurdî de rengdêr tên çêkirin, ne navdêr.

Ji Wêjeyê[biguherîne]

Ala rengîn pîroz û xweş, te hildigrim diçim bimeş
Tu'l ser milên xortên ciwan, di nav te de yek rojek geş
Ala sê reng î tu, bi nav û deng î tu, nişana ceng î tu
Ey xortê Kurdan silavê lê bikin.

Îro me tu kirye himbêz, rojek wê bê te bikin rêz
Li ser bana, li eywana, roja şadî bi xeml û xêz
Kesk û sor û zer î, nîşana zafer î
Ey keçên Kurdan silavê lê bikin.

Te bi zîv û zêr tevde kildim, roja cengê ez te hildim
Ger ez bimrim, ger ez rabim,
Cegerxwîn im serbilind im

Ala sê rengîn î, pîroz û şêrîn î, nîşana mizgîn î
Ey xortê Kurdan silavê lê bikin.
(Cigerxwîn: Ala rengîn)

[biguherîne]

=

Werger =[biguherîne]


2. bilind, berz, bala[biguherîne]

rengdêr

Wate[biguherîne]

  1. bilind, berz, bala:
    erşê ala (esmanê bilind)

Ji[biguherîne]

ji erebî اعلاء (e'la: bilindtir, berztir, balatir) be ku forma berhevdanê ji rengdêra عالي ('alî: bilind, berz, bala) ye.

2. rengîn; sor; pîvazî[biguherîne]

rengdêr
navdêr, nêr

Wate[biguherîne]

  1. rengîn
  2. sor
  3. pîvazî, pembeyî, pînk

Ji[biguherîne]

ji tirkî ala, ela, têkilî alaca ya tirkî.

Fînî[biguherîne]

navdêr

Wate[biguherîne]

  1. bergeh

Bide ber[biguherîne]

Tirkî[biguherîne]

navdêr

Wate[biguherîne]

  1. birdobelek
  2. çavmeşinî
  3. şifta reş a stûyê kewê

Latînî[biguherîne]

navdêr

Wate[biguherîne]

  1. bask