xeml

Kurmancî

Bilêvkirin

•  IPA^(kilîd): /xɛml/
• Kîtekirin: xeml

Navdêr

xeml m

1. rengînî, geşî, ciwanî, serûberê rind, tazeyî
   • 2010, Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, çapa 1ê, Stembol: Lîs, →ISBN, rûpel 73:

     Îcarê xanim dibêje, çi bêkêf nebim, îroke eyd bûyî, jined axa û e'yan hemû bi zîz û çak û xeml û libasêd faxire bûyn û ew bi wê libas û xemlê dihatine destê min, rastî min ji wan şerim dikir.

   • ~ 1640, Melayê Cizîrî, Dîwan:

     Zulfa siyah 'enber bike
     Xemlê ji zêrê zer bike
     Zerbaf û dîba ber bike

Tewandin

Tewandina xeml

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	xeml	xeml
Îzafe	xemla	xemlên
Çemandî	xemlê	xemlan
Nîşandera çem.	wê xemlê	wan xemlan
Bangkirin	xemlê	xemlino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	xemlek	xemlin
Îzafe	xemleke	xemline
Çemandî	xemlekê	xemlinan

Formên alternatîv

• xemil

Jê

• bêxeml
• bêxemlî
• bêxemlîtî
• bêxemltî
• bixeml
• bixemlî
• bixemlîtî
• bixemltî
• xemilandin
• xemilandî
• xemiliyayî
• xemilî
• xemilîn
• xemilîner
• xeml dan (lêker)
• xeml kirin (lêker)
• xemldan (navdêr)
• xemldar
• xemldarî
• xemldarîtî
• xemldartî
• xemlder
• xemlderî
• xemlderîtî
• xemldertî
• xemldêr
• xemldêrî
• xemldêrîtî
• xemldêrtî
• xemlî
• xemlkirin (navdêr)
• xemlkirî (rengdêr)

Etîmolojî

Înovasyoneke ji erebî خمل (xeml, “zêdetiya porê”).

Bide ber

• keml

Werger

• Almanî: Ausschmückung mê, Verzierung → de mê, Zierde → de, ^?Schmuck → de nêr, ^?Dekor → de m, ^?Garnitur → de m
• Erebî: زينة → ar, تبرج, ^?الزبرج, ^?الزها, ^?الزونة, ^?حبور, ^?حلیة, ^?زینة
• Farisî: آذین → fa, پیرایه → fa, تزیین → fa, زیور → fa, ادوات تزئینی, زیبایی → fa, شکل وشمال, وسایل آرایشی
• Îngilîzî: adornment → en, splendor → en, splendour → en, ^?ornament → en, ^?setoff → en, ^?trappings → en, ^?trim → en, ^?embellishment → en, ^?garnishment → en, ^?garniture → en, ^?tinsel → en
• Tirkî: bezek → tr, bezeme → tr, bezgi → tr, cıcık → tr, dekor → tr, garnitür → tr, letafet → tr, süs → tr, tezyin → tr, görümlük → tr, tezyinat → tr