ne

Kurdî

1. peyvika negasyonê

hoker

Wate

1. peyvikek e wateya dijî gotinekê didiyê:
   Ew ne kurd e.
   Ev ne bi dilê min e.

Herwiha

• ni

Ji

• proto-hindûewropî: *ne- ("ne, na")

• proto-aryayî:

avestayî: na ("ne, na")

farisiya kevn: nai ("ne, na")

parsî: ny ("ne, na")

farisî: nā ("ne, na")

osetî: ne ("ne, na") … ^{alfabeya arî}

kurmancî: na, ne

soranî: na ("ne, na")

zazakî: ne ("ne, na")

sanskrîtî: nā ("ne")

yewnanî: ne ("ne")

latînî: ne ("ne")

elmanî: nein ("ne")

inglîzî: no ("ne") ...

Çavkanî: Horn p.236, Watkins p.57, Etymonline

Werger

afrîkansî: nee → af, nie → af elbanî: jo → sq, nuk → sq elmanî: nein (de), nicht (de) erebî: ﻻ (la) inglîzî: no (en), not (en), nay (en), nope (en) inglîziya kevn: na → ang katalanî: no (ca) spanî: no → es esperantoyî: ne → eo fînî: ei (fi) frîsî: gjin → fy, né (fy), neen → fy, net → fy ferî: nei → fo, ikki → fo gaelîka skotî: cha → gd mecarî: nem (hu) îzlendî: ekkert → is, ekki (is) kînyariwandayî: oya (rw)

kurdî: na (ku), ne (ku) latînî: non (la) malezî: tidak → ms, bukan → ms norwecî: ikke (no), ne (no) holendî: nee (nl), neen (nl), niet (nl) papyamentoyî: no → pap, nò → pap polonî: nie (pl) portugalî: não (pt) romanî: nu → ro rusî: нет (ru), не (ru) swêdî: ej → sv, icke → sv, ingen → sv, intet → sv, nej (sv) swahîlî: la → sw tirkî: hayır (tr), değil (tr), yok zuluyî: cha → zu

2. bersiva negatîv

hoker

Wate

1. peyvikek e bersiva pirsê bi negatîvî dide:
   - Tu dê li gel wan biçî?
   - Ne.

Hevwate

Li gel

• na
• nexêr (1)
• no

3. bûn (tewandî)

lêker

Wate

1. formek tewandî ye ji lêkera bûn:
   Ew mamoste ne.
   Ma em wehşî ne?!
   Gelo hûn herdu bira ne?

Binere herwiha

• ne-

Ji

Ji proto-hindûewropî *h₁sénti ("ew in", ji *h₁es-), proto-aryayî *-end (ew -in), hevreha -in, -n û ne (bi maneya "ew in") yên kurmancî, farisî -end (ew -in), soranî -(i)n, ermenî են (en: ew in), latînî sunt (ew in), frensî sont (bixwîne: son: ew in), îtalî son (ew in)... Hêjayî gotinê ye ku formên proto-hindûewropî û yên proto-aryayî yên bo kesê yekem yê pirrjimar (em) û kesê duyem yê pirrjimar (hûn) ji kurdî winda bûne û forma sêyem ya pirrjimar (ew) li cihê wan jî tê bikaranîn. Bo nimûne, di farisî de forma -îm li gel peyva ma (em) û ya -îd jî li gel peyva şuma (hûn) tê bikaranîn û forma -end (hevbera "-in") ya kurdî tenê li gel îşan/anha/anan (ew/wan) tê xebitandin. Herwiha -î, -e û -in jî ji heman rehê *h₁es- yê proto-hindûewropî ne. -

Şoşonî

cînav

Wate

1. ez

Tirkî

cînav

Wate

1. çi:
   Sen ne dedin? (Te çi got?)