xuşk

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /xɵʃk/ ~ /xɵjʃk/ ~ /xyːʃk/ ~ /xiːʃk/, /xuːʃk/

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî xuşk xuşk
Ravek xuşka xuşkên
Çemandî xuşkê xuşkan
Nîşandera çemandî xuşkê wan xuşkan
Bangkirin xuşkê xuşkino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî xuşkek xuşkin
Îzafe xuşkeke xuşkine
Çemandî xuşkekê xuşkinan
du xuşk

xuşk

  1. keça dêbavên kesekê/î, qîza deybabên kesekê/î
  2. keça diya kesekê/î lê ne ji babê wê / wî
  3. keça ji babê kesekê/î lê ne ji dayika wê / wî

Ji wêjeyê[biguherîne]

  • Heke tu bixwazî da ku ez wan ji sihrê rizgar bikim, ez ê ji bo xatirê te û xuşka wan vî karî bikim.
  • Min xuşkên wê kirin dêlik, heke min ew nekuştin, ji ber ku min nexwest ev keçika ciwan xemgîn bibit.
  • Paşê gava Xelîfeyî careke din bihîst ku xuşkeke Ganemî, yeke gelekî spehî û ciwan heye(...) — (Çîroka Hezar û Şevekê, werger: Serdar Roşan, Weşanên Nûdem)

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Hûn bo me di halî da 'edîl in
    Xuşkek me hebû, ji rengê sorgul
    Hilgirtiye wê ji bo xwe bulbul
    (Mem û Zîn ~1692, Ehmedê Xanî)

Hevmane[biguherîne]

Dijmane[biguherîne]

[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

xweh + -şk / -çik

Ji proto-hindûewropî *swesor, proto-aryayî *swesar- > *hwehar > *xwehar, hevreha sanskrîtî sveser, avestayî xveher, pehlewî xweh(er), farisî xwaher, partî xwar, belûçî gwâher, zazakî waye, bi hewramî walî, bi soranî xweyşk.

avestayî: xvanhar- ("xuşk")
pehlewî: xwāhar ("xuşk")
sogdî: xwār ("xuşk")
farisî: xwāher ("xuşk")
osetî: xwār ("xuşk") ... alfabeya arî
kurmancî: xuşk, xweh ("xuşk")
soranî: xuşk, xweyşk ("xuşk")
hewramî: wāle ("xuşk")
zazakî: way ("xuşk")
sanskrîtî: svasar ("xuşk")
yewnanî: éor ("xuşk")
latînî: soror ("xuşk")
elmanî: Schwester ("xuşk")
inglîzî: sister ("xuşk") ...

Çavkanî: Horn p.111, Watkins p.89, MacKenzie P.135, Etymonline
Hevreh: xwarza, xwarzî

Werger[biguherîne]