xewn

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /xɛwn/
  • Jihevqetandin: xewn

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî xewn xewn
Ravek xewna xewnên
Çemandî xewnê xewnan
Nîşandera çemandî xewnê wan xewnan
Bangkirin xewnê xewnino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî xewnek xewnin
Îzafe xewneke xewnine
Çemandî xewnekê xewninan

xewn

  1. tiştên ku mirov di xewê de dibîne,
    tiştê mirov dibîne dema ku nivistî ye anku raketî ye anku razayî ye
    • Min di xewna xwe de dît ku dibû şerr.
    • Di xewnê de ew di nava tixûb de bê heval mabû.(Girtî, Firat Cewerî, Weşanên Nûdem)
  2. xeyal, daxwaz, hêvî
    • Azadbûna Kurdistanê xewna me ya mezin e.

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Suflewî înam û avêhtim zemîna zulmetê
    Lê ko hişyar im gelo yan xewn e min dîtî bi xwab
    Dêwê mel'ûn û munafiq ê Xudê rûreş kirî
    (Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Herwiha[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

  • xewn dîtin
  • tiştek di xewnê (xewna xwe) de dîtin
  • hatin xewnê (xewna kesekê/î)

Etîmolojî[biguherîne]

Bi pehlewî xemn.

avestayî: xvafna- ("xew, xewn")
pehlewî: xwamn- ("xew, xewn")
sogdî: ‘wbnw ("xew, xewn")
hotenî: hūna ("xew, xewn")
farisî: xvāb ("xew, xewn")
kurdî: xew, xewn
osetî: fun ("xew, xewn")
zazakî: hawn ("xew") alfabeya arî
sanskrîtî: svápna- ("xew, xewn")
yewnanî: hypnos ("xew")
latînî: somnus ("xew"), somnium ("xewn") ...

Çavkanî: Horn p.110, Watkins p.88, Etymonline | Pokorny: 1048 - 1049

[biguherîne]

Werger[biguherîne]