xencer

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî xencer xencer
Îzafe xencera xencerên
Çemandî xencerê xenceran
Nîşandera çemandî xencerê wan xenceran
Bangkirin xencerê xencerino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî xencerek xencerin
Îzafe xencereke xencerine
Çemandî xencerekê xencerinan
xencerek

xencer

  1. qeme, deban, kahûr, satora tûj,
    kêrên herdu rexên devê wan tûj yên ku wek çek tên bikaranîn,
    şûrên kurt yên mirov dikarin bikin di ber pişta xwe re
    • xencer lê dan
    • Çerx û perwazê didin carek li bayê rast û çep
      Xencer û tîr û teber barîn şubih berq û birûsk
      Misriyan lami' ji elmasan didayê rast û çep

      (Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Jornav[biguherîne]

Têkilî[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

  • kurmancî: xencer
  • soranî: xencer
  • zazakî: xencer

Etîmolojî[biguherîne]

Hevreha soranî خه‌نجه‌ر(xencer), farisî ‏خنجر(xencer), tacikî ханҷар (xancar), belûçî هنجر(hencer), partî xencer (xencer), sogdî xenger... hemû ji îranî.

Ji zimanên îranî peyv bi berfirehî ketiye zimanên din yên Rojhilata Navîn, Kafkasyayê û Başûrê Asyayê: erebî حنجر(xencer), aramî/siryanî ܚܢܓܪܐ‎ / חנגרא (xengərā), osmanî خنجر‎(xencer, hancer), tirkî hançer, azerî xəncər, ermenî խանչալ (xančʿal), gurcî ხანჯალი (xanǯali) û ხანჯარი (xanǯari), hindî ख़ंजर (xañjar), rûsî кинжа́л (kinžál)...

Wek navê hinek cûreyên xencerên Rojhilatî ew ketiye piraniya zimanên ewropî jî, bo nimûne: inglîzî khanjar, fransî kandjar, almanî Handschar, portugalî canjar, spanî canyar...

Çavkanî
  • Черных, П. Я.: Историко-этимологический словарь русского языка [Çêrnix, P. Y.: Ferhenga dîrokî-etîmolojî ya zimanê rûsî] (bi rûsî) 1993-1999.
  • Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
  • Nişanyan, Sevan: Çağdaş Türkçenin Etimolojisi [Etîmolojiya Tirkiya Niha] (bi tirkî)
  • Tsabolov, R. L. Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ["Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка"], Moskova, 2001-2010

[biguherîne]

Werger[biguherîne]