Here naverokê

xêr

Bê kategoriya rêzimanî
Ji Wîkîferhengê, ferhenga kurdî

Bilêvkirin

[biguhêre]
[biguhêre]

xêr m

  1. Tişta/ê baş yê ku mirov bo kesekî dike yan dide kesekî bêyî ku bi xwe ti bedelekê jê werbigire.
    Hevmane: sedeqe, zekat, qencî, başî, pîtîfer, xêrik
    Malê xwe kir xêr û da feqîran.
    Wî hezar dolar bi xêr dan sêwiyekî
  2. Ne guneh, (li gor hin dîn û olan) kirinên ku mirov dikare pê biçe biheştê û xwe ji dûjehê biparêze.
    Nimêjkirin û rojîgirtin xêr e lê zina û elkol guneh in.
  3. baş, bikêr, bimifa
    peyamek xêrê ― mizgîniyek, mijdeyek
  4. berhem, ber, deramet, dahat
    Ti xêr tê de nîne. ― Bêxêr e.
    • 2017, Ahmet Öner, Di edebiyata Kurdî ya Gelêrî da di’a û nifir, Van: Zanîngeha Wan Yûzûncû Yîlê Enstîtuya Zimanên Zindî Şaxa Makezanîsta Ziman û Çanda Kurdî Teza Lîsansa Bilind, rûpel 112:
      Tu xêrê mala xwe nebînî.

Ji wêjeya klasîk

[biguhêre]
  • ~ 1720, Mela Hisênê Bateyî, Mewlûda Kurdî:
    Dîrhemek bêt serfê Mewlûda Nebî
    Xêrekî mezin ji bo hasil dibî
    Hem ji Şeyxan bû rîwayet ev xeber

Tewandin

[biguhêre]
Tewandina xêr
Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî xêr xêr
Îzafe xêra xêrên
Çemandî xêrê xêran
Nîşandera çem. wê xêrê wan xêran
Bangkirin xêrê xêrino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî xêrek xêrin
Îzafe xêreke xêrine
Çemandî xêrekê xêrinan

Formên alternatîv

[biguhêre]

Etîmolojî

[biguhêre]

    Ji erebî خَيْر (ḵayr), ji rehê خ ي ر (ḵ-y-r).

    Bide ber

    [biguhêre]

    Werger

    [biguhêre]

    2. ji bilî

    [biguhêre]

    xêr (cureyê rêzimanî?)

    1. (ji bilî) Binere: xeyr (1)

    3. fûriyayî

    [biguhêre]

    xêr (cureyê rêzimanî?)

    1. (fûriyayî) Binere: xwêr

    Anagram

    [biguhêre]