torin

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

torin

  1. nevî,
    zaroyên zarroyên kesekê/î
    • Zarrokên kurrê te torinên te ne.
      Kurrê keça te torinê te ye.
      Bihar keça Hinarê ye û Hinar keça Çinarê ye anku Bihar torina Çinarê ye.
  2. dûnde, zurryet, paşhatî
  3. malmezin, sergewer, xanedan, arîstokrat, zadegan, esilzade, tovrind,
    kesa/ê ji malbatek zengîn yan navdar,
    endamaçîna bilind yan serdest ya civakê

Herwiha[biguherîne]

Dijwate[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Ji[biguherîne]

Ji proto-hindûewropî * tor-, pileya o ji * ter- ya ku herwiha serekaniya terr ya kurdî ye. Ji proto-aryayî *tewrun-, Hevreha avestayî tewrune (zarrok; têjik), sanskrîtî तरुण (táruṇe: ciwan, genc), तर्ण (terṇe: golik), तर्णक (terṇeke: têjik), osetî тырын (tirî: xort, genc), ermeniya kevn թոռն (tʿoṙn), ku serekaniya թոռ (t’oṙ) ya ermeniya nû ye, bi ihti ihtimaleke mezin ji kurdî ye. Herwiha torun ya tirkî û zimanên din yên tirkîkî jî ji heman rehê îranî hatiye deynkirin.

"Torin" hevreha peyvên kurmancî "tolaz" (xort), "tûle" (têjikan seyan/kûçikan, cewrik) û "terr" e. Lê bi ihtimaleke mezin "torin" bi xwe formeke ermenî ye ji ber ku di kurdî de ew bi pirranî tenê li wan cihan tê bikaranîn ku ermenî lê hebûne. Wek din di zaravayên kurdî û di zimanên din yên îranî yên niha de ne xuya ye. "Tewrune" ya avestayî û "terune" ya sanskrîtî herdu jî nêzîkî maneya "tolaz" û "tûle" ne. Herwiha "r" ya îraniya kevn bi pirranî di zimanên îranî yên niha de bûye "l" loma ihtimalen "tewrune > tûle/tolaz", ne "tewrune > torin".

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

zarrokên keça kesekî yan zarrokên kurrê kesekî: