newroz

Ji Wîkîferheng
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurdî[biguherîne]

Agirê newrozê li Kurdistanê.
Di Wikipediyayê de nivîsek li ser newroz heye.

navdêr,

Wate[biguherîne]

  1. Her sal roja 21 mart (adar) ku wek serê sala nû ya kurdî û arî tê pîrozkirin.
  2. Meha yekem ji salnameya kurdî anku arî anku îranî (ji 21 mart ta 20 nisan zayînî).
  3. (serenav) Navek e bi taybetî bo keçan lê hin kurr jî bi wî navî hene.

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Hevwate[biguherîne]

Pîrepend[biguherîne]

  • Newroz xilas bû dew û doz,ne dibe herî ne dibe toz
  • Newroza siltanî,dargopala xwe hilanî bihar û zivistan ji hev deranî
  • Newroza siltanî,landika sava bibe ser xanî,tu êş nagihên laşê xwedanî
  • Newroza siltanî,dargopala xwe hilanî,sala kevn û teze ji hev deranî
  • Newroz ecêb roj
  • Newroz e seyr û nuwaze

Agadarî[biguherîne]

Berê forma serdest di kurmancî de "nevroz" bû, ne "newroz". Ev ne ji bandora tirkî bû (di tirkî de "w" nîne) ji ber ku li deverên kurmancîaxiv yên derveyî Bakurê Kurdistanê jî wisa dihat gotin. Heta di stranên stanbêjên me yên ku kurdiya wan gelek baş bû, wek Eyaz Zaxoyî û Erdewan Zaxoyî de jî, peyv "nevroz" bû, ne "newroz". Lê van salan ji ber tesîra soranî her kes peyvê wek "newroz" dinivîse (di soranî de "v" bi xwemalî nîne).

Du sedemên nivîsîna peyva "nevroz" wek "newroz"ê hene:

  • prestîja zaravaya soranî di nav kurmancan de: forma soranî qaşo "kurdîtir" e
  • nivîsîna peyvê bi yek yan çend herfên ku di zimanê tirkî de nînin (w) daku kurd "baş bidin diyarkirin ku nevroz ya wan e, ne ya tirkan e û heta bi zimanê tirkî ne mimkin e ku were nivîsîn jî".

Herdu sedem jî fehmbar in lê yek jî ne zanistî ye.

Ji[biguherîne]

ji îranî, hevreha soranî نه‌ورۆز (newroz), farisî نوروز (nûrûz), têkilî + roj anku "roja nû".

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

  1. Abdurrahman Sharafkandi (Hejar), Henbane Borîne (Kurdish-Kurdish-Persian Dictionary), Soroush Press, 1991, Tehran, p. 715