newa

Kurmancî

Bilêvkirin

•  IPA^(kilîd): /nɛˈwɑː/
• Kîtekirin: ne·wa

Navdêr

newa m

1. awaz, melodî, selîqe, beste, arya, dengê muzîk û stranan
   • Lêbelê saza dilê Remezan ji tevan zêdetir ji akordê ketibû û ji her kesî zêdetir lal bûbû. Ji ber ku newaya xwe winda kiribû. — (Mîran Janbar (2012), Qolyeya Cécileê, çapa 1ê, Weşanxaneya Lîs, →ISBN, rûpel 104)
   • Ji xwe em bi malbetî dixebitîn, bavê min radîo, newa, stran pirr hez dikirin. — ((Tu dikarî tarîxa vê jêgirtinê binivîsî?), Bahar Gûltekin – Nihat Gûltekin, Malbetek 100 salan xizmetî gelê Kurd dike, Weşanxaneya Lis, rûpel 50)
   • Newaya mutrib û çengê
     Fixan avête xerçengê
     Were saqî heta kengê
     Neşûyîn dil ji vê jengê — (Melayê Cizîrî (~1640), Dîwan)

Tewandin

Tewandina newa

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	newa	newa
Îzafe	newaya	newayên
Çemandî	newayê	newayan
Nîşandera çem.	wê newayê	wan newayan
Bangkirin	newayê	newayino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	newayek	newayin
Îzafe	newayeke	newayine
Çemandî	newayekê	newayinan

Jê

• newa kirin (lêker)
• newakirin (navdêr)
• newakirî (rengdêr)
• newayî

Etîmolojî

Ji zimanên îranî, taliyê ji proto-hindûewropî *wekʷ- (“gotin”). Hevreha farisî نوا (neva), farisiya navîn nipek, avestayî nivek- ji *ni- (“jêr”, > binêre niştin) + vek-, veç- (“gotin”, > binêre awaz).

Bide ber

• çewa
• dewa
• hewa
• rewa
• zewa

Werger

• Afrîkansî: wys → af, wysie, aria
• Almanî: Melodie → de m, Weise → de m, Arie → de m
• Danmarkî: melodi → da
• Esperantoyî: melodio, ario
• Farisî: نوا → fa, صدای آهنگین
• Fînî: sävelmä → fi
• Fransî: mélodie → fr
• Friyolî: meldij
• Frîsî: meldij
• Gaelîka skotî: fonn
• Holendî: deun → nl, deuntje → nl, melodie → nl, wijsje → nl, wijs → nl, aria → nl
• Îngilîzî: melody → en, tune → en, air → en, aria → en, tone → en, warble → en, ^?accent → en
• Îtalî: aria → it
• Katalanî: ária
• Latînî: canor
• Mecarî: ária → hu
• Papyamentoyî: melodia
• Portugalî: melodia → pt, toada → pt, ária → pt
• Spanî: melodía → es m, aria → es
• Swêdî: låt → sv, melodi → sv, trall → sv
• Tirkî: melodi → tr, beste → tr, arya → tr, ezgi → tr, nağme → tr, neva → tr, tarz → tr, çare → tr, nevi → tr, yakıştırmaca → tr