mamoste

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /mɑːmoːsˈtɛ/
  • Jihevqetandin: ma·mos·te

Navdêr[biguherîne]

Zayendên mê û nêr ên binavkirî
Rewş Mê (yj.) Nêr (yj.) Mê û nêr (pj.)
Navkî mamoste mamoste mamoste
Îzafe mamosteya mamoste mamosteyên
Çemandî mamoste mamoste mamosteyan
Nîşandera çemandî mamoste mamoste wan mamosteyan
Bangkirin mamoste mamosteyo mamosteyino
Zayendên mê û nêr ên nebinavkirî
Rewş Mê (yj.) Nêr (yj.) Mê û nêr (pj.)
Navkî mamosteyek mamosteyek mamosteyin
Îzafe mamosteyeke mamosteyekî mamosteyine
Çemandî mamosteyekê mamosteyekî mamosteyinan
mamosteyek

mamoste mê û nêr

  1. kesê/a ku tiştekî/an fêr dike, hîn dike an jî yekî/ê perwerde dike, bi taybetî li dibistanan
  2. (Mecazî) hêja, rêzdar, birêz, bihagiran, bihadar, hejî, jêhatî, berketî, seyda, efindî

Ji wêjeyê[biguherîne]

  • Zarok tim vê pirsê ji me dikin: 'Mamoste em hînê kurdî bin, emê bibin çi? Ma em dikarin bibin mamoste, bibin endezyar, doktor, parêzer, û hwd?' Bi rastî em nikarin bersiveke têr û peyitandinê bidin zarokan, ji ber ku di vê pêvajoyê de bi kurdî nikarin bibine tu tişt. Em tenê dibêjin; 'Divê em zimanê xwe bîr nekin!' (Fêrgîn Melîk Aykoç) (DuZimanî, Cemil Oğuz/Dawud Rêbiwar, rp.43)

Herwiha[biguherîne]

Zayendî[biguherîne]

Eger bi min be, em ê bi temamî dev ji peyva mamoste/mamosta berdin û li cihê wê "fêrker, hînker" bi kar bînin yan jî em ê li peyva "mielim" ya bi sedan salan li kar vegerin. Ji ber ku "mamoste" maneya "mamê/apê hoste/hosta" dide û ti têkili...ya xwe ya yekser li gel fêrkirin û hînkirinê nîne.

Lê eger em bixwazin peyva "mamoste/mamosta" bi kar bînin, ew dikare hem ji zelaman û hem jî ji jinan re were bikaranîn. Di gelek peyvên bi gelek zimanan de peyva "mêr/zelam" heye lê ew êdî ne tenê maneya zelaman/mêran lê ya her kesa/ê ku wî karî dike dide.

Bo nimûne, di inglîzî de birêveberê saziyekê yan civînekê wek "chairman" tê binavkirin ku maneya wê peyvê yekser "mêrê/zelamê kursiyê" ye. Bêguman ne ti jin û ne jî ti mêr zelamê kursiyê ye lê dîsa jî ew peyv heye, li kar e û kes nabêje çima wisa hatiye çêkirin. Van salan ji yên jin re carinan "chairwoman" (jina kursiyê) jî tê gotin û herwiha ji jin û mêrên birêveber herduyan re jî tenê "chair" (kursî) jî tê gotin lê dîsa jî "chairman" cihê xwe girtiye. Gelek peyvên din jî yên inglîzî, ku tê de raman "zelam/mêr" heye lê dikarin ji jinan re jî werin bikaranîn.(Husein Muhammed di Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê de, 7/2012)

Hin akademisyenên li Zanîngeha Mardin Artukluyê peşniyaz dikin ku em ji jinan re peyva metoste / methoste bi kar bînin.

(Çavkanî divê, 10/2015)

Ji[biguherîne]

mam + oste

[biguherîne]

Hevwate[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]

hînker, fêrker: