Peyva heftêyê 29/2011

hirç

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hirç hirç
Ravek hirça hirçên
Çemandî hirçê hirçan
Nîşandera çemandî hirçê wan hirçan
Bangkirin hirçê hirçino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hirçek hirçin
Îzafe hirçeke hirçine
Çemandî hirçekê hirçinan
Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hirç hirç
Ravek hirçê hirçên
Çemandî hirçî hirçan
Nîşandera çemandî hirçî wan hirçan
Bangkirin hirço hirçino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hirçek hirçin
Îzafe hirçekî hirçine
Çemandî hirçekî hirçinan
hirçek
Di Wikipediyayê de nivîsek li ser hirç heye.

hirç bi gelemperî mê ye

  1. (Guhandar) heywanek kûvî ya mezin û têr-pûrt ya guhandar e.
  2. hirçok, pêlîstoka ji dirûvê hirçan.
  3. (Mecazî) Mirova/ê tirsnak (bi taybetî kesa/ê ku porrê/pirça wî/wê qijavij e û riyên xwe netiraşîne).
  • Ez xweş mirov im
    Ne hirç û hov im
    Lê çi b'kim bê şer
    Dijmin naçî der
    (Cegerxwîn)

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Hin cûnên hirçan[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Hevreha soranî ورچ (wirç), kurdiya başûrî hirs, lekî xirs, hewramî heşe, zazakî heş, belûçî ہرس‎ (hirs), mazenderanî ارش (erş) û اش (eş), farisî خرس‎ (xers), pehlewî xirs, osetî арс (ars), avestayî 𐬀𐬭𐬴𐬀‎ (arṣ̌a), sanskrîtî ऋक्ष (ṛ́kṣa), ermenî արջ (arǰ), albanî ari, lîtwanî irštvà (kunca hirçê), bretonî arzh, latînî ursus, romanî urs, îtalî orso, fransî ours, spanî oso, yûnanî άρκτος (árktos)... hemû ji proto-hindûewropî *h₂ŕ̥tḱos (hirç).

Hêjayî gotinê ye ku ev peyv di zimanên germenî de (wek almanî, inglîzî, holendî û swêdî) û di zimanên slavî (wek rûsî, polonî û sirbî) de nemaye. Di zimanên germenî de li cihê wan peyveke ji navê rengê qehweyî hatiye çêkirin, bo nimûne inglîzî bear, almanî Bär û swêdî björn. Zimanên slavî peyveke bi maneya "hingivxwer" li wê kiriye, bo nimûne rûsî медве́дь (medvédʹ), polonî niedźwiedź û sirbî мѐдвед (mèdved). Sebebê nemana vê peyvê di şaxên germenî û slavî yê zimanên hindûewropî de ihtimalen tabû be: ji ber sehm an tirsa vê heywanê, navê wê yê rastîn lê nehatiye kirin û bi bernavekî behsa wê hatiye kirin heta ku taliyê navê wê yê eslî bi temamî ji zimanên germenî û slavî winda bûye.

Çavkanî: Horn p.105, Watkins p.6, MacKenzie P.117, Etymonline

[biguherîne]

Navê zanistî[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]