Peyva heftêyê 29/2011

hirç

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

hirçek

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hirç hirç
Îzafe hirça hirçên
Çemandî hirçê hirçan
Nîşandera çemandî hirçê wan hirçan
Bangkirin hirçê hirçino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hirçek hirçin
Îzafe hirçeke hirçine
Çemandî hirçekê hirçinan
Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hirç hirç
Îzafe hirçê hirçên
Çemandî hirçî hirçan
Nîşandera çemandî hirçî wan hirçan
Bangkirin hirço hirçino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hirçek hirçin
Îzafe hirçekî hirçine
Çemandî hirçekî hirçinan
Di Wikipediyayê de nivîsek li ser hirç heye.

hirç bi gelemperî mê ye

  1. heywanek kûvî ya mezin û têr-pûrt ya guhandar e.
  2. hirçok, pêlîstoka ji dirûvê hirçan.
  3. (Mecazî) Mirova/ê tirsnak (bi taybetî kesa/ê ku porrê/pirça wî/wê qijavij e û riyên xwe netiraşîne).

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Ji wêjeyê[biguherîne]

Kurdê serfiraz
Dijminê dijmin
Dostê haştîxwaz
Ez xweş mirov im
Ne hirç û hov im
Lê çi b'kim şer
Dijmin naçî der
Bav û kalê min
Dijîn tev serbest
Naxwazim bijîm
Ta ebed bindest
me ez? (Cegerxwîn)

Hin cûnên hirçan[biguherîne]


Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Ji[biguherîne]

hevreha soranî ورچ (wirç), kurdiya başûrî hirs, lekî xirs, hewramî heşe, zazakî heş, belûçî ہرس‎ (hirs), mazenderanî ارش (erş) û اش (eş), farisî خرس‎ (xers), pehlewî xirs, osetî арс (ars), avestayî 𐬀𐬭𐬴𐬀‎ (arṣ̌a), sanskrîtî ऋक्ष (ṛ́kṣa), ermenî արջ (arǰ), albanî ari, lîtwanî irštvà (kunca hirçê), bretonî arzh, latînî ursus, romanî urs, îtalî orso, fransî ours, spanî oso, yûnanî άρκτος (árktos)... hemû ji proto-hindûewropî *h₂ŕ̥tḱos (hirç).

Hêjayî gotinê ye ku ev peyv di zimanên germenî de (wek almanî, inglîzî, holendî û swêdî) û di zimanên slavî (wek rûsî, polonî û sirbî) de nemaye. Di zimanên germenî de li cihê wan peyveke ji navê rengê qehweyî hatiye çêkirin, bo nimûne inglîzî bear, almanî Bär û swêdî björn. Zimanên slavî peyveke bi maneya "hingivxwer" li wê kiriye, bo nimûne rûsî медве́дь (medvédʹ), polonî niedźwiedź û sirbî мѐдвед (mèdved). Sebebê nemana vê peyvê di şaxên germenî û slavî yê zimanên hindûewropî de ihtimalen tabû be: ji ber sehm an tirsa vê heywanê, navê wê yê rastîn lê nehatiye kirin û bi bernavekî behsa wê hatiye kirin heta ku taliyê navê wê yê eslî bi temamî ji zimanên germenî û slavî winda bûye.

Çavkanî: Horn p.105, Watkins p.6, MacKenzie P.117, Etymonline

[biguherîne]

Navê zanistî[biguherîne]

Werger[biguherîne]