hejîr

 Binêre herwiha: hêjir û hêjîr

Kurmancî

Bilêvkirin

• (standard)  IPA^(kilîd): /hɛʒiːɾ/
• (devkî)  IPA^(kilîd): /hɪʒiːɾ/

• Deng (Bidlîs):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• Kîtekirin: he·jîr

Navdêr

(1) Hejîr.

(2) Dara hejîrê.

hejîr m

1. (fêkî) Fêkiyek anku mêweyek xwerbar e û bi daran yan terraşan ve şên dibe.
   • Piştî bavê xwe didît, bi heyecan û dilxweşî direviya. Bavê wê hejîra herî rengteyîsok û guşiyekî tirî dida dest wê. — (2011, Cîhan Roj, Meşa Morîyan , Doğa Basın yayın)
2. (dar) Dara ku wî fêkî dide.
   • Dara hejîrê 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye. — (Bavê Jîndar, Lotikxane.com, 11/2008)
   • Dêrik ci xweş e, bi dar û av e
     Ev av e, li erdê bû belav e,
     Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa
     Pir mişmiş û sêv û darên selwa
     Pir gwîz û hejîr û xox û hinar
     Sed kanî û aş û gol û cobar.
      — (Hawar, Pesna Dêrikê, 1932, Cegerxwîn, hj. 5)

Tewandin

Tewandina hejîr

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	hejîr	hejîr
Îzafe	hejîra	hejîrên
Çemandî	hejîrê	hejîran
Nîşandera çem.	wê hejîrê	wan hejîran
Bangkirin	hejîrê	hejîrino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	hejîrek	hejîrin
Îzafe	hejîreke	hejîrine
Çemandî	hejîrekê	hejîrinan

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: ھه‌ژیر

Formên alternatîv

• hêjîr
• hijîr
• hêcîr
• hincîr

Navê zanistî

• Ficus

Hevmane

• tepsik
• (Şingal) temik
• darhejîr (dar)

Jê

• darhejîr
• darhejîrî
• hejîrî

Etîmolojî

Hevreha soranî ھەنجیر (hencîr), farisî انجیر (encîr), pehlewî encîr, sogdî encêr... hemû ji zimanên îranî. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî incir, azerî əncir, rûsî инжир (inžir) (inžir), sanskrîtî अञ्जीर (añjīra) û çînî 映日果 (yìngrìguǒ). Çavkanî: [[1]]

Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn ᾰ̓́γγουρον (ángouron) (xiyar) e [[2]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ecûr / acûr e ku coreke xiyaran e.

Bi zaravayên din

• Soranî: ھەنجیر‎ (hencîr)
• Zazakî: incîl, hincîr, encîl
• Kurdiya başûrî:
  • Kelhûrî: hencîr
  • Feylî: hencîr
• Hewramî: hencîr
• Lekî: hencîr

Werger

dara hejîrê

• Akadî: 𒈠 (tittu)
• Almanî: Feigenbaum → de n
• Amharî: በለስ (bäläs)
• Aramiya nû ya asûrî: ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ n (īlana d-tīna)
• Aromanî: hic
• Asamî: ডিমৰু (dimoru)
• Astûrî: figal → ast n
• Azerî: əncir ağacı, incir ağacı
• Baskî: pikondo
• Bulgarî: смокиня → bg m (smokinja)
• Çekî: fík → cs n, fíkovník → cs n
• Çîçewayî: mkuyu
• Çînî:

  Kantonî: 無花果 / 无花果 (mou⁴ faa¹ gwo²)

  Hakkayî: 無花果 / 无花果 (vù-fâ-kó)

  Mandarînî: 無花果 / 无花果 → zh (wúhuāguǒ)

  Min dongî: 無花果 / 无花果 (ù-huă-guō)

  Minnanî: 無花果 / 无花果 (bû-hoa-kó)

• Dalmatî: fichiera m
• Danmarkî: figentræ nt
• Endonezyayî: ara → id
• Erebî: تِين → ar n (tīn), بَلَس n (balas)

  Erebiya misrî: شجرة تين m (šagaret tīn)

  Erebiya fasî: كرم n (kram), كرمة m (karma)

• Ermenî: թզենի → hy (tʻzeni)
• Esperantoyî: figarbo, figujo
• Estonî: viigipuu → et
• Etiyopiya klasîk: በለስ (bäläs)
• Farisî: انجیر → fa (anjir)
• Ferî: fikutræ nt
• Fînî: viikuna → fi, viikunapuu → fi
• Fransî: figuier → fr n
• Friyolî: figâr
• Galîsî: figueira → gl m
• Gotî: 𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃 n (smakkabagms)
• Gurcî: ლეღვის ხე (leɣvis xe)
• Hawayî: piku
• Hawsayî: ɓaure
• Hindî: अंजीर → hi n (añjīr)
• Holendî: vijgenboom → nl n
• Îbranî: תְּאֵנָה m (tena)
• Îdoyî: figiero → io
• Îngilîziya kevn: fīc n, fīctrēow nt, fīcbēam n
• Îngilîzî: fig → en
• Îtalî: fico → it n
• Japonî: 無花果 → ja (いちじく, ichijiku, むかか, mukaka), 映日果 (いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka)
• Kannadayî: ಅಂಜೂರ → kn (añjūra)
• Katalanî: figuera → ca m
• Keçwayî: igu, rinaku
• Koreyî: 무화과 → ko (muhwagwa), 무화과나무 (muhwagwanamu)
• Ladînoyî: igera
• Latînî: ficus n yan m
• Lawsî: ໝາກເດື່ອ (māk dư̄a)
• Lîtwanî: fikusas n
• Lombardî: figh, fich
• Malagasî: ara → mg, voara → mg
• Malayalamî: അത്തി → ml (atti)
• Malezî: ara, tin
• Malezî: mati → ms
• Maltayî: tina m
• Maorî: piki
• Nahwatliya klasîk: īcoxcuahuitl
• Normandî: fidgi n
• Norwecî: fikentre nt
• Oksîtanî: figuièra → oc m
• Osmanî: انجیر آغاجی (incir ağacı)
• Polonî: figa → pl m, figowiec → pl n, fikus → pl n
• Portugalî: figueira → pt m
• Puncabî: ਅੰਜੀਰ → pa m (añjīr)
• Romanyayî: smochin → ro n
• Rusî: инжи́рное де́рево nt (inžírnoje dérevo), смоко́вница m (smokóvnica), фи́говое де́рево nt (fígovoje dérevo)
• Sanskrîtî: उडुम्बर → sa n (uḍumbara), अञ्जीर → sa nt (añjīra)
• Sardînî: ficu, figu
• Sicîlî: ficara → scn m
• Sirboxirwatî:

  Kirîlî: смо̏ква m

  Latînî: smȍkva → sh m

• Sîlhetî: ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ (ḍeuṅra)
• Slovakî: figovník → sk n
• Spanî: higuera → es m
• Swahîlî: mtini sinif c3/c4
• Swêdî: fikon → sv, fikonträd → sv, fikus → sv g
• Tagalogî: sisiyo, labni, igera
• Tahîtî: mati
• Tamîlî: அத்தி → ta (atti)
• Tarifitî: tazart m
• Taşelhitî: ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ m (tazart)
• Tayî: มะเดื่อ → th
• Telûgûyî: అత్తిచెట్టు → te (atticeṭṭu)
• Tigreyî: በለስ (bäläs)
• Tigrînî: በለስ (bäläs)
• Tirkî: incir → tr
• Tokpisinî: fik
• Tongî: masi
• Ûkraynî: фі́кус n (fíkus)
• Venîsî: figaro → vec n, figher, figar
• Viyetnamî: sung → vi
• Volapûkî: figabim → vo, figep → vo
• Walonî: fikî → wa n
• Weylsî: ffigysbren n
• Ximêrî: ដើមល្វា (daəm lvie)
• Xosayî: uluzi
• Yûnanî: συκιά → el m (sykiá)

  Kevn: συκέα m (sukéa)

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya fig a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

berhemên xwerbar yên wê darê

• Abxazî: алаҳа́ (ālāḥā́)
• Akadî: 𒈠 (tittu)
• Almanî: Feige → de m
• Amharî: በለስ (bäläs)
• Aragonî: figo
• Aramiya nû ya asûrî: ܬܹܐܢܵܐ n (tīna)
• Aromanî: hicã → roa-rup m
• Asamî: ডিমৰু (dimoru)
• Astûrî: figu → ast n
• Azerî: əncir → az, incir → az
• Baskî: piku → eu
• Bengalî: ডুমুর → bn (ḍumur)
• Bulgarî: смокиня → bg m (smokinja)
• Çeçenî: инжир (inžir)
• Çekî: fík → cs n
• Çîçewayî: mkungudza, nkhuyu
• Çînî:

  Kantonî: 無花果 / 无花果 (mou⁴ faa¹ gwo²)

  Hakkayî: 無花果 / 无花果 (vù-fâ-kó)

  Mandarînî: 無花果 / 无花果 → zh (wúhuāguǒ)

  Min dongî: 無花果 / 无花果 (ù-huă-guō)

  Minnanî: 無花果 / 无花果 (bû-hoa-kó), 文仙果 (bûn-sian-kó), 映日果 (iòng-ji̍t-kó), 優曇花 / 优昙花 (iu-thâm-hoe)

• Dalmatî: faica m
• Danmarkî: figen g
• Elfdalî: fika m
• Elwîrî-wîderî: اینجیل (injil)
• Endonezyayî: buah ara, buah tin → id
• Erebî: تِين → ar n (tīn), بَلَس n (balas)

  Erebiya misrî: تين n (tīn), تينة m (tīna)

  Erebiya fasî: كرموس n (karmūs), كرموسة m (karmūsa)

• Ermenî: թուզ → hy (tʻuz)
• Esperantoyî: figo → eo
• Estonî: viigimari → et, viik → et
• Etiyopiya klasîk: በለስ (bäläs)
• Extremaduranî: higu
• Farisî: انجیر → fa (anjir)
• Ferî: fika m
• Fînî: viikuna → fi
• Fransî: figue → fr m

  Fransiya kevn: figue m

• Friyolî: fîc
• Galîsî: figo → gl n
• Gotî: 𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰 n (smakka)
• Gurcî: ლეღვი (leɣvi)
• Hawsayî: ɓaure
• Hindî: अंजीर → hi (añjīr)
• Holendî: vijg → nl m
• Îbranî: תְּאֵנָה m (tena)
• Îdoyî: figo → io
• Îngilîziya kevn: fīc n, fīcæppel n
• Îngilîzî: fig → en
• Îrlendî: fige m
• Îtalî: fico → it n
• Îzlendî: fíkja → is m
• Japonî: 無花果 → ja (いちじく, ichijiku, むかか, mukaka), 映日果 (いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka)
• Kalmîkî: инҗр (injr)
• Kannadayî: ಅಂಜೂರ → kn (añjūra)
• Katalanî: figa → ca m
• Keşmîrî: أنٛجیٖر (ạnjīr), اۆنٛجوٗر (onjūr)
• Koreyî: 무화과 → ko (muhwagwa)
• Ladînoyî: igo
• Latînî: ficus n yan m
• Latviyayî: vīģe m
• Lawsî: ໝາກເດື່ອ (māk dư̄a)
• Lazî: ლუღი (luği)
• Lîgûrî: fîgo n
• Lîtwanî: figa m
• Luksembûrgî: Fig m
• Makedonî: смоква (smokva)
• Malagasî: amontana → mg, aviavy → mg, voara → mg
• Malayalamî: അത്തിപ്പഴം (attippaḻaṃ)
• Malezî: buah ara, buah tin → id
• Maltayî: tina m
• Manksî: fig m
• Maorî: piki
• Mecarî: füge → hu
• Megrelî: ლუღი (luɣi)
• Misrî:

  b[[ Şablon egy glyph]]

  (dꜣb)
• Nahwatliya klasîk: īcox
• Napolîtanî: fica m
• Navajoyî: hashkʼaan
• Nedersaksî: Fieg m
• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: fiken → no n

  Norweciya nînorskî: fiken → nn n

• Oksîtanî: figa → oc m
• Osmanî: انجیر (encir, incir), تین (tin)
• Ozbekî: anjir → uz
• Plodîşî: Fiej m
• Polonî: figa → pl m
• Portugalî: figo → pt n
• Puncabî: ਅੰਜੀਰ → pa m (añjīr)
• Romancî: fig n
• Romanyayî: smochină → ro m
• Rusî: инжи́р n (inžír), смо́ква m (smókva), фи́га m (fíga)
• Samiya bakurî: fiikon
• Sanskrîtî: उडुम्बर → sa n (uḍumbara), अञ्जीर → sa nt (añjīra)
• Sicîlî: ficu → scn n
• Sirboxirwatî:

  Kirîlî: смо̏ква m

  Latînî: smȍkva → sh m

• Sîlhetî: ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ (ḍeuṅra)
• Slovakî: figa → sk m
• Slovenî: figa → sl m
• Somalî: tiin
• Sorbî:

  Sorbiya jorîn: figa m

• Spanî: higo → es n, breva → es m
• Swahîlî: tini → sw sinif c5/c6
• Swêdî: fikon → sv
• Şîngazîcayî: tini sinif c9/c10
• Tacikî: анҷир (anjir)
• Tagalogî: sisiyo, igos
• Tamîlî: அத்தி → ta (atti)
• Tarifitî: tazart m
• Taşelhitî: ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ m (tazart)
• Tayî: มะเดื่อ → th
• Telûgûyî: అత్తి పండు → te (atti paṇḍu)
• Tigreyî: በለስ (bäläs)
• Tigrînî: በለስ (bäläs)
• Tirkî: incir → tr
• Ûkraynî: фі́га m (fíha), інжи́р n (inžýr)
• Venîsî: figo → vec n
• Viyetnamî: sung → vi
• Volapûkî: fig → vo
• Walonî: fike → wa m
• Weylsî: ffigysen m
• Wolofî: xël
• Ximêrî: ផ្លែល្វា (plae lvie)
• Xosayî: uluzi
• Yakanî: igira
• Yidîşî: פֿײַג m (fayg)
• Yorubayî: ọpọtọ ni
• Yûnanî: σύκο → el nt (sýko)

  Kevn: σῦκον nt (sûkon)

• Zuluyî: ikhuwu, ikhiwane → zu

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya fig a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

(fêkî)