Ji Wiktionary
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurdî (kurmancî)[biguherîne]

1. dûkêl, dûman[biguherîne]

navdêr, nêr

Wate[biguherîne]

  1. dûkêl, dûman, dûxan, moran,
    toza yan bayê gewr yê ku ji agirî hildikeve:

Ji[biguherîne]

dû, dûkêl, dûman, dûxan, ji proto-hindûewropî *dʰuh₂- (dû kirin, dûman kirin) > *dʰuh₂mós ("dû, dûkêl, dûman, dûxan"), hevreha dûy ya zazakî, دود (dûd) ya farisî, dûd ya parsî, dût ya pehlewî û belûçî, dunmen ("ewr") ya avestayî, धूम (dhūmá) ya sanskrîtî, дым (dim) ya rusî, dūmas ya lîtwanî, θυμός (thymós: can, ruh, hiş) ya yûnaniya kevn, fūmus ya latînî (> fumée ya frensî, fumo ya îtalî, humo ya spanî)...

proto-hindûewropî: * dheu- ("fûrîn, hilfûrîn, wek dûkêlî bilind bûn") > *dʰuh₂mós ("dû, dûkêl, dûman, dûxan")

avestayî: dunman- ("ewr")
pehlewî: dût ("dû, dûkêl, dûman")
parsî: dûd ("dû, dûkêl, dûman")
farisî: dūd ("dû, dûkêl, dûman")
belûçî: dût ("dû, dûkêl, dûman") alfabeya arî
kurmancî: ("dû, dûkêl, dûman")
zazakî: dûy ("dû, dûkêl, dûman")
sanskrîtî: dhūmā- ("dû, dûkêl, dûman")
yewnanî: thumos ("can, giyan, ruh")
latînî: fumus ("dû, dûkêl, dûman") ...

Çavkanî: Horn p.129, Watkins p.19, Etymonline | Pokorny: 261 - 267

Werger[biguherîne]


2. pey[biguherîne]

hoker

Wate[biguherîne]

  1. pey, dûv, piştî kesekê/î yan tiştekê/î bi heman ve:
    Ez li dû wî çûm. (Piştî ku ew çû, min jî da ser wê rê û çûm.)

Herwiha[biguherîne]

[biguherîne]

Ji[biguherîne]

  • Teorî 1: Bi avestayî dume bû, bi kurdî dibe dûv.
  • Teorî 2: Bi sûmerî ji bo "dû" em dibêjin "dur" [1] an "gudu"[2]

Çavkanî[biguherîne]

3. dûvik, kilik, kurî, terrî, doçik[biguherîne]

navdêr,

Wate[biguherîne]

  1. dûvik, kilik, kurî, terrî, doçik, dêl (2), kilk, kurîk, terrîk

Ji[biguherîne]

Ji proto-aryayî *dume-, hevreha avestayî, dume-, farisî دم (dum), دنب (dunb), soranî دووگ (dûg)

4. hejmara 2[biguherîne]

Baştir:

du

Kurdî (soranî)[biguherîne]

hejmar

Bi kurmancî[biguherîne]

  1. du