Pêvek:Demirhan

Ji Wîkîferheng
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Ferhenga destî

Daner: Umîd Demîrhan

Aa · Bb · Cc · Çç · Dd · Ee · Êê · Ff · Gg · Hh · Ii · Îî · Jj · Kk · Ll · Mm · Nn · Oo · Pp · Qq · Rr · Ss · Şş · Tt · Uu · Ûû · Vv · Ww · Xx · Yy · Zz


a/A tîpa yekemîn a alfabeya kurdî ye; dengdêreke dirêj e, cîderka wê paşderkî ye, di belavbûna wê de dev vekirî ye û asta belavbûna wê nizm e

a ravekera nenas a mêzatiyê ye

-a din yeke dîtir

-a xerab di te de bê çi nexweşiya xerab hebe di laşê te de derkeve

abal 1. veger 2. vegeryayî

abal bûn vegerîn

aban biyan

abanî 1. biyanî 2. rehek û sewalên çolê

abegîne şûşe, cam

abor 1. tiştê ku pê debar tê kirin 2. êwran 3. îqtisad 4. serinc

aborandin/diaborîne/ biaborîne 1. debar kirin 2. derfeta jiyanê amade kirin 3. îsraf nekirin 4. pê re derbas kirin

aborî 1. her tiştê têkildarî debara jîyanê 2. îqtisadî 3. bêîsrafî 4. derbasî

  • "aborî bi razanê û zikmizdanê

nabe, bi xebat û xwêdanê dibe"

aborînas 1. pisporê îqtisadê 2. debarzan

aborînasî 1. pisporiya îqtisadê 2. debarzanî

abor kirin debara jiyana xwe kirin

abû kesê ku tûşî tecawuzê hatiye, hiltirandî, sihirandî

abrû 1. şerm û eyb 2. ar û namûs -abûra yekî birin 1. kesek hetikandin 2. dest dirêjî namûsê kirin

abrûtî rewşa kesê ku tûşî tecawuzê hatiye, hiltirandîtî, sihirandîtî

aciz 1. tengezar 2. canbêzar 3. cangiran *"mêvan ji mêvên aciz e, xwediyê malê ji her duyan

aciz e"

aciz bûn 1. tengezar bûn 2. jê bêzar bûn 3. cangiran bûn

aciz kirin 1. tengezar kirin 2. canbêzarî kirin

acizî 1. nexweşî 2. tengezarî 3. canbêzarî

acûr kevirê kaxetît

acûrfiroş bazirganê kevirên kaxetît

acûrfiroşî bazirganiya kevirên kaxetît

acûs kirêt

acûsî kirêtî

açixî 1. gotin û kirina acizker 2. tinazeyên ku xîreta mirovî dişkînin

-açixî dan 1. bi awayekî acizker axaftin 2. xîreta yekî şikandin

adan 1. xwarinên ji şîr 2. xiza û xurek 3. xêr û ber

adanî bi xêr û ber

adar meha sêyemîn a salnameya zayînî ye

  • "adar e, mirovî dike

dar e"

adav 1. îltihab 2. amas

ade [I] paqijkirina çandiniyê ji giyayên bêkêr; kax, aşêf

-ade kirin 1. kax kirin 2. dapîtin 3. çiqil kirin

-adekirî zevî, çem an jî baxê ku ji giyayê ziyandar hatiye paqijkirin

ade [II] mêrga levenan

Adem bav û kalê mirovan ê yekemîn

-Adem û Hewa dê û bavên mirovahiyê yên yekem

ademîzad mirov


ader 1. esîlza 2. torin

aderî 1. esîlzatî 2. torinî

adetkî 1. li gor rayîşa civakê 2. bi rêbaz *"def jî adetkî lê dikeve"

adil dadwer

adil bûn dadwer bûn

adir nexweşiya tayê

adî 1. giyandarên biçûk ên jehirdar ên wekî dûpişk û kevjalan 2. dirinde

adodik hesinekî devzirav û devtûj ê ku bi destikekê darî ve ye ji bo deranîna kengir û serikên giyayên xwarinê tê bikaranîn; kartûsk adroyî kesê ku bi nexweşiya tayê ketiye

afandin/diafîne/biafîne 1. aşofandin 2. vepelişandin

aferîde 1. afirandî 2.

mexlûq 3. çêbûyî

aferîn! bijî!

afet 1. bobelat 2. karesat

afir di tewleyan de cihê ku xwerina sewalan tê de tê danîn *"afirê gamêşan, bû warê qelsemêşan"

afirandin/biafirîne/biafirîne 1. xuliqandin 2. çêkirin

afirîn/diafire/biafire 1. çêbûn 2. pêk hatin

afirandî 1. mexlûq 2. sazbûyî

afirîner kesê ku çêdike

acûr û pêk tîne

afret jin, pîrek, kulfet

aftawe 1. tawe 2. boçesêlîn 3. misîn

agah ageh

agahî agehî

ageh 1. hay 2. nûçe 3. peyam -pê ve ageh bûn pê ve

arxeyîn bûn

ageh bûn 1. hişyar bûn 2. hest kirin

agehdar 1. xeberdar 2. haydar 3. pêhesiyayî

  • “dil, agehdarê dil e”

agehdarî 1. danezan, îlan 2. daxuyanî 3. mehlûmat 4. salix

agehdar kirin 1. pê hesandin 2. xeberdar kirin

agehker kesê ku mirovî haydar û hişyar dike

agehî 1. zanîna resen 2. xeber 3. danezana ku ji aliyê dezgehên agehdarkirinê ve tên belavkirin

agir germiyeke bi reng, hilm û dûkel e, pileya wî bilind e û ji bo şewitandin, tîn û germê tê bikaranîn

  • "agir bi çiyan dikeve,

ter û hişk tevî hev dişewitin"

-agir pê xistin 1. sotandin 2. şewitandin 3. agir

dadan

-agir dadan/hilkirin ar pê xistin

agirber çeka ku diteqe

agirbest 1. agirkujî 2. destvekişandina ji cengê

-agirbest ragihandin 1.

agirkujî daxuyandin 2. çekberdan beyan kirin

-agir xistiye pêşa xwe li fesadî û belayê digere

-agir bi erdê keve gurzek pûşê wî jî naşewite her di ewlehiyê de ye

agirdiz 1. pîşo 2. barûd

aheng lihevanîn

ahengdar lihevhatî

ahengsazî karê lihevanînê

aheste hêdî


ahên/ahînî êş û azar

ahû 1. xezal 2. ask

aj zîl, çêre û bişkuyên ku nû vedidin

ajal sewal, heywan

ajaldar sexbêrê sewalan

ajalî heywanî

ajalnasî zanistên ku pisporiya wan sewal in

ajar 1. nifş 2. nesl

ajarnas 1. nifşzan 2. nesebzan

ajarnasî zanistên ku pisporiya wan şêweyên çêbûna giyaneweran e ajawe 1. hêwirze 2. tedhîş

ajawegêr 1. hêwirzekar 2. tedhîşkar

aj dan zîl vedan


aj dan

ajero zîlên çêreyê ên nû

ajinîn/diajine/biajine 1. êşîn 2. tajan lê ketin

ajneber avjen

ajne kirin avjenî kirin

ajo 1. sedemkarê tevgerê 2. paldêr

ajotin/diajo(dajo)/biajo( bajo) 1. meşandin 2. bi rê ve birin *"hemû keran, bi darekî majo"

ajokar 1. kesê ku diajo 2. pîşekarê ajotinê

ajût gazî, bang

ajûtin/diajû/biajû 1. gazî kirin 2. hawarî xwestin

aîd tiştê ku di bin sexbêriya kesekî de ye

akam 1. encam 2. netîce

akincî 1. niştecihê sabit 2. êwirî 3. hewiyayî

  • “akinciyê bêrez, şivanê

bêpez, peyayê dibêje: ez, ji tiştekî re nabin”

akincî bûn 1. bi cih bûn 2. êwirîn 3. hewîn 4. sitirîn

al sorgevez

ala 1. nîşaneya serxwebûna gelekî; perçem 2. bilind

alagir perçemgir

alagoşk girêkên goştî yên ku ji ber zekemiyê di qirikê de çêdibin

alakêş kesê ku perçemê li pêş dikêşe, perçemkêş

alale cureyekî gulên sor e

alandin/dialîne/bialîne 1. pêçandin 2. paçik kirin 3. dorpêç kirin

alandî 1. dorpêçkirî 2. pêçandî

alastin/dialêse/bialêse ziman tê gerandin

alaş 1. çiqil 2. kêran

alaş kirin serê banekî bi kêranan ava kirin

alav 1. holepît 2. amûr 3. alif

alay xwepêşandana di dêlindêzekê de

alayîş xwepêşandan

alaz 1. armanc 2. degme

alem cîhan

alemdar cîhangir

alemî cîhangiştî

alênc çêrandina sewalan a piştî esrê

alêsek 1. tasdalêstî 2. silek

alif 1. xwarina sewalan 2. bertîl

alif kirin 1. xwarina sewalan dayîn 2. bertîl dayîn

alim 1. zana 2. pisporê zanistên şerîetê

aliqandin/dialiqîne/bialiqîne 1. hilawestin 2. daliqandin aliqîn/dialiqe/bialiqe 1. banîn 2. bilîn 3. daliqîn

alizandin/dializîne/bia- 8 ajero lizîne 1. li hev alandin 2. tevlihev û dijwar kirin alizîn/dialize/bialize 1. li hev alîn 2. tevlihev û dijwar bûn

alî 1. teref 2. tax 3. şax

  • "li aliyekî şîn e, li aliyê

din dawet e"

alîgir 1. terefgir 2. tagir 3. palpişt alîkar kesê ku destyariyê ji kesekî din re dike

alîkarî destyarî

alîkarî kirin 1. li pişt yekî sekinîn 2. jê re destyarî kirin

alîkêş 1. takêş 2. bêhevseng 3. nehinkuf

alîn/diale/biale 1. lê pêçîn 2. tê gerîn 3. bijinîn 4. li dora tiştekî gerîn

alînok zeviya nokan

alîsor hirmî

almast cureyekî kevirên cewahir e

almastî cureyekî rengê gulê yî vekirî ye

aloş melaq

aloşî melaqî

aloz 1. tevlihev 2. teqoze

alozî 1. tevlihevî 3. teqozetî

alû 1. xidîna diranan 2. sekihîn

alû bûn 1. (diran) sekihîn 2. (diran) xidîn

alûçe fêkiyeke ku dişibihe gêlasê lê jê mezintir e

alûle [I] kolana berteng

alûle [II] bêar

alûs kaw û kibar

alûsî kawî û kibarî

amade 1. berhevkirî 2. berdest 3. hazir, eywez

amade bûn 1. berhev bûn 2. hazir bûn, eywez bûn

amadekar kesê ku berhev û hazir dike

amadekarî 1. berhevkarî 2. hazirî, eywezî

amade kirin 1. berhev kirin 2. hazir kirin, eywez kirin

amaje elamet

amaje kirin 1. qise kirin 2. behs kirin 3. qal kirin

aman 1. derdan 2. feraq

amandank cihê feraqdanînê

amane [I] armanca jiyanê

amane [II] xwediyê armanceke diyar

amanşo feraqşo

amanşoyî karê feraqşûştinê

amar 1. pisporiya zanistî ya hejmartina daneyan 2. serjimar 3. hesabdarî

amas îltihab û kêm

amîn Xwedayo Tu qebûl bikî! *"axêna amînan, namîne li ser zaliman" 9

amîn

amoj 1. perwerde 2. şîret 3. şêwr

amojgeh saziya ku perwerde, şîret û şêwr lê tê dayîn

amojin jinap

amojkar pisporê perwerde, şîret û şêwrê

amojkarî pisporiya perwerde, şîret û şêwrê

amraz 1. amûr 2. alav

-amraza tawanê amûra gunehkirinê

-amrazên ragihandinê alavên salixdanê

amûr 1. halet 2. melzeme

amûrsaz lûlesaz

amyar wasite

-amyara servekirî erebeya dorvekirî

-amyarên raguhastinê wasiteyên neqliyatê

an ev jî dibe û a din jî dibe

-an azadî, an pakrewanî! heke huriyet tunebe, mirin çêtir e!

-an na heke wisa nebe

angaşt merc û şert

angaşt kirin merc kirin

ango 1. bi gotineke din 2. yanê

anix cureyekî pûngê ye

-anixa kûsiyan cureyekî cehterê ye

anîn/diîne(tîne)/bîne ji dûriyê ber bi nêzîkiyê ve kêşan

-anîn ziman der birin

anîşk enîşk

anor 1. xîret 2. şeref

-anora yekî şikandin 1. xîreta yekî şikandin 2. şerefa yekî herişandin

ap 1. mam, birayê bavê mirovî 2. peyveke rêzdariyê ya ji bo mêrên mezin apar bêjinga ku hûr lê dike

apincî potikê çêrmînî yê bipûrt

apore 1. matmayî 2. behitî 3. qutifî

aqar 1. qad 2. pîvan

aqil di mirovan de seheka têgihiştinê; hiş *"heta ku aqilê paşiyê hat, ê pêşiyê çû"

aqilmend hişmend

aqilmendî hişmendî *"aqilmendî, tim mezinî ye"

aqit 1. dims 2. doşav ar [I] encama şewatê; agir

  • "ar, di qurmên kevn de

ye"

ar [II] 1. şerm û eyb 2. heya û ifet

araq eraq, mey, şerab

arag teral, lexer

aram 1. bihuzûr 2. tebitî 3. bisebir

arambexş aramdêr

aramdêr tiştê ku rehetiyê pêk tîne

amoj

aramgeh 1. warê ku lê huzûr tê dîtin 2. cihê tenahî û aramîyê yê ku bêhtir ji bo gor û goristanan tê bikaranîn

aramî 1. îstiqrar 2. asayîş

aramxane saziya ku kal û pîrên bêxwedî diêwirîne û wan xwedî dike

aran deşta germ

arandin/dairîne/biarîne 1. êşandin 2. azar lê kirin 3. niçandin 4. geş kirin

ararot xwarina zarokên viringî; epik

araste kirin 1. hildan pêşberê 2. lê rast kirin

arastek 1. xeml 2. parçeyê ku bedewiyê dide tiştan

arastin/diarêse/biarêse 1. xemilandin 3. çîç kirin

arastî 1. xemilandî 2. çîç

arav ava qirêj a piştî şûştinê

aravtin/diarêvîne/biarêvîne 1. guvaştin 2. ziwa kirin

arayişt xeml, zînet

arçen cihê ku her du hestiyên erzenê digihîne hev

ard zadê hêrandî *"ardê xwe bêjing kir, bêjinga xwe bi dar de kir"

ardelîn di aşan de kulfika ku ard tê re dirije

ardik 1. ardê ku ber bêjingê maye 2. binemaya darên qutkirî 3. kakilê ku ji giyayê hişk daweşiyaye

ardû şewate *"dijminê ardûyê xwe, dostê nanê xwe ye"

ardxavik xarineke ku ji run û ardî tê çêkirin û şekir lê tê reşandin

arek 1. binema, bermayî, jêmayî 2. kakilê ku ji giyayê hişk daweşiyaye 3. binemaya darên qutkirî

arengî soring

arezû daxwaza ji dil

arêx sing

argind cihê ku agir lê dişixule, kûrika êgir

argiştî şah, key

argo 1. gotina şermê 2. gotina bêaran

argûn rengê êgir *"ar dizane,

argûn dizane"

argûşk girêkên goştî yên ku ji ber çilmasê di qirikê de hêşîn dibin

arihandin/diarihîne/ biarihîne êşandin

arizî kirin milkiyeteke cemawerî li kesên taybet raspartin

arî xweliya piştî şewatê

arîk 1. tiştê ku bingehekê

ava dike 2. ji hunarîk dir ve banê xênî

-arîkê dêv esmanê devî

arîle mêrê jinanî

arînk [I] cureyekî girînê ye

arînk [II] ardê nokan

arînok nokên hûrkirî, şikestî an jî hêrandî

arîşe 1. pirsgirêk 2. mesele

arîşen rewşa derûnî

arjing bêjing

arkolk amûra ku pê agir tê hildan

armanc 1. hedef 2. meqsed, niyêt

arode 1. teral 2. jina gerok

arode bûn teral bûn

arodetî 1. teralî 2. şûmî

arqilîn/diarqile/biarqile 1. tehisîn, pê şimitîn 2. weşweşîn

arsim çilmas, bahor

artêş 1. hêza parastina rewa ya gelekî 2. girseya keyskirî

artîşok sewzeyek e

arû xiyar

arûng mişmiş

arvan ard, zadê hêrandî

  • "arvanê salê, di salê

de diçe"

arzeba bayê demsalê

arxwe bûjena ku tê de hêza pêketinê heye

arxweyîn 1. bûjena ku xwediyê hêza pêketinê ye 2. kesê bêminet û bêtirs

asan 1. hêsa 2. nezexm û xeşîm 3. besît *"kesibî asan e, di şilî û şoyiyan de dest û piyên wan ziwa ne"

asanî 1. hêsatî 2. nezexmî, nexeşîmî 3. besîtî

asaw 1. amas 2. kêm û îltihab

asayîş 1. aramî 2. ewlehî 3. sukûnet

asê 1. zexm 2. hevraz 3. cihê destpêneketî

asê bûn 1. xitimîn 2. lê banîn 3. pêrgî hatin

-asê kirin 1. sekinandin, rawestandin 2. vêsihandin 3. mecbûr kirin 4. dadan *"deriyê xwe asê bike, cîranê xwe meke diz"

-asê man arqilîn, egle bûn

  • "hindikî bide ber dasê,

da ku tu nemînî asê"

asik 1. mîde 2. hûr

asîman valahiya ku li fêza erdê ye

asîtan 1. hewş, derîzan 2. gom 3. pêşgir

ask xezal, ahû

asmîn cureyekî gulan e

aso cihê ku wekî nîgaşî erd û esman digihêjine hev; ufuq, şefeq

asogeh şefeqa dawîn, fecra sadiq

arîle

asraq arîk

ast 1. merhele 2. rade

Astan [I] gerestêrkek e

astan [II] herêm, dever

astar 1. betan 2. binmitêl

-astar ji rû bihatir bûn mesref ji nirx zêdetir bûn

asteng berbend *"asteng bê derence nabin"

asûde 1. aramdar 2. tebitî

asûq alava danûstanê

aş [I] xwarin, xurek

aş [II] amûreka hêranê ya ku bi hêza av, ba, agirî û bi zivirîna du berên girover ên li ser hev dixebite *"aş bi xeyalekî, aşvan bi xeyalekî"

aş [III] 1. tebitî 2. sitirî 3. êwirî 4. teliyayî

-aş bûn 1. tebitîn 2. sitirîn 3. êwirîn 4. telîn

aşêf verûtina çêreya bêkêr; kax

aşêf kirin kax kirin *"aqil tune kêf dike, pembo tune aşêf dike"

aşik 1. mîde, asik 2. zik, ûr

aşiq 1. evîndar 2. dengbêj

  • "dew li aşiqan na-yê"

aşiyan cihê lîsvedana çivîkan; hêlîn

aşîna nas

aşît şepe, renî

aşkart 1. îsbat 2. birhan

aşkartin/diaşkêre/biaşkêre 1. îsbat kirin 2. delîl nîşan dan

aş kirin 1. tebitandin 2. sitirandin 3. hewandin 4. êwirandin

aşofandin/diaşofîne/biaşofîne 1. westandin 2. bizdandin

aşop 1. xeyal 2. nîgaş

-aşopa zanistî xeyala ilmî, nîgaşa zanistî

aşopî 1. nîgaşî 2. xeyalî

aşpêj xwarinpêj

aştî sulh, lihevhatin

-aştiya civakî aramiya di nava gel

aştîperwer aştîxwaz

aştîxwaz kesê ku li sulhê digere û bi aliyê din re li hev tê

aşûjin ta, bend

aşvan 1. xwediyê êş 2. kesê ber êş *"aşvanê aşê mîran, bi xulam e"

aşxane xwaringeh

atûn 1. kils 2. kilsxane

av şileyeke bêtahm, bêreng, û bêbêhn e, li gorî amanê teşe digire û kurteya wê ya kîmyayî H2O

  • "av, bi bêjingê nayê civandin"

-av di gunikên wî de wergeriyaye avik li şekokên wî geriyaye û balix bûye

-ava mend avegenî

-ava reş nexweşiyeke çavvan e

-ava reş bi çavan de hatin kor bûn, nedîtin

-ava spî nexweşiyek e

-ava tezî ava sar

-av palavtin bi pîneyekî tenik av paqij kirin

ava 1. sazbûyî 2. lidar 3. lipiyan *"dergehê ku jinan xera nekiriye, hîna jî ava ye"

ava bûn 1. saz bûn 2. çêbûn

  • "avabûna malan,

di destê jinên çê de ye"

avadan 1. sazbûyî 2. lidar, lipiyan 3. çêbûyî

avahî 1. cihê sazbûyî 2. înşaet 3. bîna *"ava û avahî nav û nandayî"

ava kirin 1. saz kirin 2. jenîn 3. çêkirin

avan 1. eware 2. bêkêr

avanî [I] 1. ewaretî 2. bêkêrî

avanî [II] (r) aliyê sazbûnê yê lêkerê

avasaz endazyarê avahiyan; mîmar

avasazî endazyariya avahiyan; mîmarî

avbijînk alava ku ava xurt dibijîne der û dorê

avda pirç, mû, pûrt

av dan 1. av lê dan vexvarin 2. bi avê têhnî şikandin

avdel kesê ku avê li ser zevî û bîstanan belav dike

avderge cihoka avê

avdest destnimêj -avdest girtin destnimêj girtin

avdestxane destşok

avdonk ava goştê kelandî

avder avîvan

avdew çelqemast

avêtin/diavêje/biavêje 1. hilfirandin 2. li ba kirin 3. tê werkirin

  • "bênamûsî avêtine

ber kûçikan, kûçikan jî qebûl nekir"

-avêtina ber hev 1. devjenî 2. belapêşkarî

-avêtina ser êrîşa ji nişkê ve

avgîz 1. cûniyê avê 2. çala avê

avik tovê nêrtiya mirov û ajalan; menî

avilk peqpeqikên biav ên ku ji ber karkirinê an jî rêveçûnê di dest û piyên mirovî de peyde dibin

avis sewala ku gon xwariye û têjik di zik de çêbûye

  • "bila rê be, bila

dûr be; bila bihur be, bila kûr be; bila keç be, bila pîr be; bila avis be, bila bi derengî be"

avis bûn (ajal) heml girtin/ ber girtin 2. (mirov) canbêzarî bûn

avis kirin 1. (ajal) hamiava lê kirin 2. (mirov) canbêzarî kirin

avî avdar, biav *"baran, li cihê avî dibare"

avîje paqij, pakîze

avîvan 1. kesê avê li ber mêvanan digerîne, avder 2. navekî keçan e

avjen melevan

avjenî melevanî

avjenî kirin soberî kirin, melevanî kirin

avkozkî rîzîna rehekan ji ber avdana pir

avkozkî bûn (rehek) ji ber pir-avdanê rizîn

avpalêv alava palavtina avê

avpîv alava pîvandina asta avê

avrêj destşok

avşile dimis, doşav

avzêm kaniya demdemî

avzêr ava ku bi zêr ve tê rengdarkirin

avzêr kirin ji ava zêr re derbas kirin

avzûng xeleqa serê kemberê ya ku pê tê girêdan

awa celeb, cure *"ji dê û bavan, dikevin hezar awa"

awan fitnebaz, dekbaz

awar helew, şirînahî

awarte 1. mustesna 2. neasayî

awartin/diawêre/biawêre 1. bi dûr xistin 2. tuneyî hesibandin

awat 1. umîd, hêvî 2. xwestek

awaz deng, sewt

awêne 1. neynik 2. eşkere 3. kifş

awilandin/diawilîne/biawilîne xapandin

awilîn/diawile/biawile xapîn

awir nêrîn *“ne nanê mazûvanan, awirên wan tê xwarin”

-awir tê vedan di bin çavan ve lê nihêrtin

ax [I] baneşana keserê

ax [II] 1. xwelî 2. xak

  • "ax û avahî, nav û

nandayî"

axa 1. serekê êlekê 2. torin

axaftin/diaxive/biaxive 1. xeber dan 2. peyivîn 3. qise kirin 4. qal kirin

axatî 1. serokatiya êlekê 2. torinî

axirî 1. dawî 2. encama karekî *"axirî, heta derê gorê ye"

axivîn/diaxive/biaxive 1. (birîn) ji nû ve vejîn 2. terqîn 3. bijiqîn

axîn 1. keserkişandin 2. nalîn

-axîn kişandin 1. nalîn 2. zûrîn 3. kesirîn

axund mela

axze alava bihîstok

aya gelo

ayende pêşeroj, dahatû

ayet gotinên Xwedê

ayn ayîk *"ayinê bizina kol, ji ya bi qloç re namîne"

ayisandin/diayisîne/biayisîne 1. pê ve kirin, zeliqandin 2. pê xistin

ayisîn/diayise/biayise 1. pê ketin 2. pê ve bûn, zeliqîn

ayîk 1. heyf 2. mezlûmtî 3. belezûrî

ayîn dêlindêza olî

aza [I] 1. hur 2. serxwe û xwebûyî 3. mêrxas û egîd 4. çeleng û dilawêr

aza [II] 1. her endamekî cendêk 2. endam, namzed

  • "azayê bitirs, bila

qet tunebe"

azad 1. ne kole 2. serbixwe 3. hur 4. bêqeyd û bêbend 5. serdanpê bêpeywend

azadî 1. serbixwetî 2. huriyet

azadîxwaz 1. kesê ku serxwebûnê dişopîne 2. kesê ku mafên xwezayî dixwaze

azan ezan

-azan xwendin bangî nimêjê kirin

azar 1. renc û dilmayîn 2. şermezarî *"mirovê derdomerdo, bi azara derdan dizane"

azeb kesê ku nezewiciye

  • "azebê malê xwe be,

paşê yê xelqê be"

azgîn azwer

azî 1. nexweşî 2. bêhalî

azî kirin 1. nexweş bûn 2. bêhal bûn 3. aciz bûn

azîne 1. rêbaz 2. rêpîvan

-azîneya axaftinê rêbaza xeberdanê

azmûn îmtihan

-azmûna jiyanî îmtihana man û nemanê

azmûn bûn 1. îmtihan bûn 2. ceribîn 3. di karekî de pijîn

azmûn kirin 1. îmtihan kirin 2. ceribandin 3. sergihayî kirin

azwer çavçil

azwerî çavçilî