şû

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

navdêr

Wate[biguherîne]

  1. mêr kirin, zewcîn, jin anîn
  2. mêrê jinekê
  3. jina kesekî yan mêrê kesekê, hevser, hevjîn

Herwiha[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Lêker:

Navdêr:

Rengdêr:

[biguherîne]

Ji[biguherîne]

  • "şû" bi maneya "mêr" e (lê tenê di zewacê de), hevreha شوهر (şûher) ya farisî ye. Wek ku tê zanîn, di kurdî de paşbendika "-er" ya peyvên malbatî ji kurdî ketiye: farisî "birader, kurdî bira; "doxter", kurdî "dot-", farisî "x(w)aher", kurdî "xwi-şk"; farisî "mader", kurdî "ma-k" û hwd. Ev "-er" bi rastî ji kurdî ketiye û di farisî de maye, ne ku li farisî zêde bûye. Bi heman awayî di gelek zimanên din jî yên hindûewropî de maye, bo nimûne inglîzî: broth-er (kurdî: bira, farisî: birader), moth-er (k: ma-k, f: mader), daught-er (f: doxter, k: dot-), fath-er (f: pider, kurdiya zazakî: pî, "bab/bav" ya kurmancî ne ji eynî rehî ye). Lê herwiha hêjayî gotinê ye ku "şû" êdî wek peyveke serbixwe nayê bikaranîn (mirov nabêje "şûyê wê") lê tenê di biwêjên wek "şû kirin" (mêr kirin, jin zewicîn) yan "şûkirî" (jina ku mêr kiriye, jina zewicî) de tê bikaranîn. Vê dawiyê wek "neolojiyekê" dîsa "şû" wek wergera "spouse" (hevser, jin yan mêr) ya inglîzî bo nimûne ji aliyê şahînê Bekirê Soreklî ve tê bikaranîn.
  • Bi zimanê sûmerî peyvên « šuba » û « šul » hene.

1: wergerina peyva « šuba »[1]:


2: wergerina peyva « šul»

Em ditin kû peyvên kurdî û sûmerî gelek nezik in

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Xirqeyê zerq û jengê zuhd min bi meya muxane şûst
Şûst û şûyek di meykedê ewwelê kar-i ferd e ferd
Neyşekerên şirînzeban mest-i bi cam û bade bên
(Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Werger[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]