çilmisîn

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Lêker[biguherîne]

guleke çilmisî

çilmisîn lêkera xwerû, negerguhêz

  1. qurmiçîn, qirmiçîn, qermiçîn,
    (gul û giya yan leş) ji ber piçek hişkbûnê xeml û geşiya xwe ji dest dan
    • Gul çilmisîn,
      Rûyê mirovên pîr qurmiçî ye.

Ji wêjeyê[biguherîne]

  • Ey felek bo te dinalim
    Bo çi nêrgiz çilmisîn
    Ew çima bextê me ho ye
    Em bê dost û bêkes in.
    (Helbest: Bedirxan Sindî, stran: Mihemed Şêxo)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Tewîn[biguherîne]

Lêker:

-çilmis-

Têkildar[biguherîne]

Ji[biguherîne]

hevreha soranî çiro bûn, kirmaşanî çilüsyan, ermenî թարշամել (tarşamêl) / թառամել / (taramêl) herdu bi maneya "çilmisîn", avestayî terşne- (tî, têhn, hewceyî avê), sanskrîtî trşyeti- (tî, hewceyî avê), yûnaniya kevn τέρσομαι (têrmosoy: hişk / zuha bûn), latînî terra (ax, erdê zuha) û torrere (sotin, şewitîn), almanî dürr (zuha, ziwa, hişk), albanî thartë (tirş) û ter (hişk / zuha bûn), inglîzî thirst (tên, hewcedariya bi avê) û dry (hişk, zuha)... hemû ji proto-hindûewropî *ters- (hişk, zuha) ku herwiha serekaniya / tên (hewceyî avê) û tirş) yên kurdî ye jî. Bo guherîna "t > ç" bide ber "pate/paçe" û "qurt/qurç". Guherîna "l/r" di kurdî de diyardeyeke berbelav e. Peyva kurdî dibe ku ji ermenî ye: peyva ermenî ji serdema ermeniya kevn (salên 400 - 1100 pz) ve qeydkirî ye. "Çilmisîn" di zimanên din yên îranî de peyda nabe (bo nimûne bi farisî پژمردن /pejmorden/ e) loma belkî ya kurdî ji ermenî ye. Michael Chiet dibêje ko peyva "çilmisîn"ê ji Aramî ye.

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî çilmisîn çilmisîn
Îzafe çilmisîna çilmisînên
Çemandî çilmisînê çilmisînan
Nîşandera çemandî wê çilmisînê wan çilmisînan
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî çilmisînek çilmisînin
Îzafe çilmisîneke çilmisînine
Çemandî çilmisînekê çilmisîninan

çilmisîn

  1. Wateya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn wateya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

Werger[biguherîne]