dar

Kurdî

1. riwekên bi qurm û bilind

çend dar

Wate

navdêr, mê

1. riwekên bi kok anku qurm û çeq û pel
   û bi gelemperî çendîn metreyan dirêj e
2. çeqê yan qurmê darê (bi taybetî dema bo şewitandinê yan jî wek beşek avahiyekî tê bikaranîn)
3. her tiştê bi dirûvê xwe dişibe daran:
   dara binemalê

navdêr, nêr

1. doqişk, şiv, şivtan, darik, çov, ço, çîv

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: دار
• kurdî-kirîlî: дар

Bide ber

• êzing
• terraş

Binere herwiha

• çeq
• çilû
• kok
• pel
• qurm

Bikaranîn

• dar birrîn
• dar çandin
• dar şên bûn
• dar şên kirin

Ji Wêjeyê

"Dara sêvê". Ev (a) ya ku li ser bêjeya dar zêdebûyî hişt ku bêje şêweya xwe biguhere. Ev destnîşana morfolojî, ji bo zayenda mê ye û di warê mêjerê de, yekhejmar e (tak e).

Nimûneya "darê min" ev guherîna bi (ê) yê dide xuyanîkirin ku nêr e û tak e. Îcar pirs, çawa dikare dar di eynî wextê de, nêr û mê be? Di haletê pêşiyê de mê ye û dar şîn e, di haletê duyê de, dar bi erkê şivê (şivik/ dara hişk) radibe, bi vê yekê em dibînin ku ne tinê guhartin di şêweyê de, çê bû her weha jî, di watayê de.

— (Bavê Nazê: Ber bi zimanekî yekbûyî ve, Gelavej.com, 7/2008)

Bi zaravayên kurdî

• kurmancî: dar
• soranî: dar, drext
• lekî: dar
• zazakî: dare (m)
• hewramî: dar

Ji

Ji proto-hindûewropî *dóru ("dar" belkî ji *deru- "xurt, qayim"), proto-aryayî *dāru, têkildarî 𐬛𐬁𐬎𐬭𐬎 (dāuru) ya avestayî, 𐎭𐎠𐎽𐎺 (dāruv) ya farisiya kevn, dār ya pehlewî, دار (dar) ya farisî, dar ya zaravayên din yên kurdî: hewramî, soranî, zazakî. Hevreha दारु (dā́ru) ya sanskrîtî, δόρυ (dóry) û δρῦς (drỹs) yên yûnaniya kevn, дерево (derevo) ya rusî û gelek zimanên din yên slavî, dair ("berrû") ya îrî, tree ya inglîzî û trä ya swêdî.

• proto-hindûewropî: **dóru ("dar"), belkî ji *deru- ("xurt, qayim")

proto-aryayî

avestayî: dāuru- ("dar")

pehlewî: dār ("dar")

farisî: dār ("dar")

kurmancî: dar ("dar")

soranî: dar ("dar")

hewramî: dar ("dar") ...

zazakî: dar ("dar")

sanskrîtî: dru- ("dar")

yewnanî: drys ("dar")

inglîzî: tree ("dar") ...

Çavkanî: Horn p.157, Watkins p.102, MacKenzie P.138, Etymonline

Hevreh: durist

Jê

darananas darbahîv darbirr darbirrî darçîn darçînî darfindeq darfisteq

dargilyaz dargûz darhejîr darhilû darhinar darik daristan daristanî

darî darîn darîn darkoke darkutik darlîmon darmijmij darmoz darnektar

darpirteqal darqesp darsêv dartirî darwîşne darxox darxurme darzeytûn

Bi soranî

• dar
• dirext

Werger

afrîkansî: boom → af çînî: 木 → zh danmarkî: træ → da elbanî: dru → sq elmanî: Baum → de erebî: شجرة → ar esperantoyî: arbo → eo farisî: درخت → fa fînî: puu → fi frensî: arbre → fr

holendî: boom → nl indonezî: pohon → id inglîzî: tree → en, wood → en îbranî: עץ, אילן îbranî: אילן → he, עץ → he îzlendî: tré → is japonî: 木 → ja mecarî: fa → hu norwecî: tre → no

portugalî: árvore → pt rusî: дерево → ru spanî: árbol → es swahîlî: mti → sw swêdî: träd → sv tirkî: ağaç → tr yewnanî: δέντρο → el, δένδρο → el

2. darê dinyayê

navdêr, nêr

Wate

1. war, welat, mal:
   darê dinyayê

Ji

ji erebî دار (dar: war, mal, welat, cih, der), hevreha aramî דורא (dûra/dwara: jîngeh, war), akadî darû (bane, mala li çolê), têkilî peyva dor û dewr. -

Çekî

navdêr, nêr

Wate

1. diyarî, hediye

Galîsî

lêker

Wate

1. dan, dayîn, raber kirin, pêşkêş kirin, araste kirin, bexşîn

Holendî

	yekjimar	pirrjimar
navdêr	dar	darren
biçûkker	darretje	darretjes

navdêr, nêr

Xwendin

IPA: []

Wate

1. nêrehing, hingê nêr

Interlingua

lêker

Wate

1. dan, dayîn, raber kirin, pêşkêş kirin, araste kirin, bexşîn

Katalanî

lêker

Wate

1. dan, dayîn, raber kirin, pêşkêş kirin, araste kirin, bexşîn

Kornî

navdêr

Wate

1. berrû

Ladînoyî

lêker

Wate

1. dan, dayîn, raber kirin, pêşkêş kirin, araste kirin, bexşîn

Lîtwanî

hoker

Wate

1. hê, hê jî, hîna, hêj

Maltayî

navdêr, mê

Wate

1. mal, xanî

Polonî

navdêr, mê

Wate

1. diyarî, hediye

Portugalî

lêker

Wate

1. dan, dayîn, raber kirin, pêşkêş kirin, araste kirin, bexşîn

Romanî

Wate

hoker

1. lê, lêbelê, welê, ema, feqet, lakin

navdêr

1. diyarî, hediye

Sirbî

navdêr, mê

Wate

1. diyarî, hediye

Slovakî

navdêr, mê

Wate

1. diyarî, hediye

Slovenî

navdêr, mê

Wate

1. diyarî, hediye

Spanî

lêker

Wate

1. dan, dayîn, raber kirin, pêşkêş kirin, araste kirin, bexşîn

Şablon:=

rengdêr

Wate

1. teng, berteng

Tirkî

navdêr

Wate

1. teng
2. barik , tûlik  : dar elbise cilê teng
3. teng  : dar sokak kuça teng : dar ve uzun oda odeya teng, ziravik û dirêj
4. teng  : dar düşünce ramana teng
5. kêm , hindik , sînordar : bu dar gelirle bir şey yapamayız em bi van dahatên kêm nikarin tiştekî bikin
6. roja teng  : dar günde ondan biraz para almışım o kadar di roja teng de min hinek pere jê stendiye, ew qas
7. bi zorekê : akşam arabasına dar yetiştiler bi zorekê gihiyan erebeya êvarê h dar, sêpê , daraxaçî , darê îdamê (dîreka ku pê mehkûmê îdamê tên daleqandin